Brak testamentu a dziedziczenie majątku. Dla kogo scheda? Komu przypada zachowek? Jak podzielić spadek bez testamentu? 20.10.2019

Andrzej Gębarowski
Andrzej Gębarowski
Zaktualizowano 
Brak testamentu a podział majątku. Fot. Mikolaj Suchan / Polskapres
Kto po kim dziedziczy spadek, gdy brak testamentu. Spadek nie musi być kłopotem. Jak podzielić majątek gdy brak testamentu. Podział spadku bez testamentu. Prawo spadkowe o podziale majątku. Na te pytania odpowiada prawo spadkowe: dziedziczenie spadkobierców i podział majątku bez testamentu. Podział schedy, majątku bez zapisu w testamencie. Jak dzieli się majątek pomiędzy spadkobierców? Informują o tym przepisy prawa spadkowego, zawarte w IV księdze Kodeksu cywilnego. Uwaga! Są dwie drogi prawne.

Jak podzielić swój majątek pomiędzy spadkobierców?

Zobacz dwie drogi prawne podziału majątku.

Pierwsza, bierna, oznacza zdanie się na przepisy prawa spadkowego. Druga, aktywna, polega na wyrażeniu swojej woli w testamencie. W niniejszym tekście skupimy się na tej pierwszej drodze.

PRAWO SPADKOWE PORADNIK: kto dziedziczy spadek? Spadkobierca po kim dziedziczy majątek? Podział schedy

Brak testamentu i podział majątku

Przepisy prawa spadkowego stanowią, że udział w spadku zależy od stopnia pokrewieństwa ze spadkodawcą. Według Kodeksu Cywilnego, spadek należy się: zstępnym (dzieciom, wnukom, prawnukom), małżonkowi, rodzicom, rodzeństwu i zstępnym rodzeństwa. Po nowelizacji Kodeksu Cywilnego w czerwcu 2009 r. krąg uprawnionych do spadku poszerzył się o dziadków zarówno ze strony ojca jak i matki, oraz ich zstępnych, czyli ciotek, wujów i stryjów spadkodawcy.

Małżonek oraz dzieci, czyli pierwsza grupa dziedziczenia

Spośród wymienionych osób bliskich i krewnych do pierwszej grupy dziedziczenia należą zstępni i małżonek, natomiast pozostałe osoby stanowią drugą grupę dziedziczenia. Zasada jest taka, że druga grupa dochodzi do dziedziczenia tylko wtedy, gdy spadkodawca nie pozostawił po sobie żyjących zstępnych, tj. dzieci, wnuków i prawnuków.

Osoby z pierwszej grupy, a więc małżonek oraz dzieci spadkodawcy, mają oczywiste pierwszeństwo do objęcia spadku. Dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

Przykład. Przypuśćmy, że spadkodawca pozostawił współmałżonka i czworo dzieci. Gdyby ich udział w spadku był równy, każdy spadkobierca byłby otrzymał po 1/5 wartości spadku. Współmałżonek nie może jednak otrzymać tak mało - prawo spadkowe mówi, że powinna mu przypaść co najmniej 1/4 spadku. I dopiero pozostałe 3/4 spadku podlega równemu podziałowi pomiędzy czworo dzieci spadkodawcy. Każdemu z dzieci przypada więc ostatecznie udział w wysokości 3/16 części spadku.

Według Kodeksu Cywilnego, SPADEK dziedziczą: zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki), małżonkowie, rodzice, rodzeństwo i zstępni rodzeństwa

Gdyby dzieci było troje, a nie czworo, sytuacja wyglądałaby inaczej. Zarówno każde z dzieci, jak i współmałżonek otrzymaliby tyle samo - po 1/4 ogólnej wartości schedy.

Jeśli dzieci spadkodawcy już nie żyją, ich prawa do objęcia spadku przejmują wnuki lub prawnuki. Jeśli nieżyjące dziecko miało na przykład dwoje potomków, otrzymają oni po połowie tego, co należałoby się ich matce lub też ojcu.

BRAK TESTAMENTU a PRAWO SPADKOWE Małżonek oraz dzieci mają pierwszeństwo do objęcia spadku. Dziedziczą w częściach równych. Jednak część przypadająca
BRAK TESTAMENTU a PRAWO SPADKOWE Małżonek oraz dzieci mają pierwszeństwo do objęcia spadku. Dziedziczą w częściach równych. Jednak część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż 1/4 całości spadku
123rf

Małżonek do spółki z rodzicami

Jeśli spadkodawca nie miał dzieci, do spadku powoływani są jego małżonek i rodzice. Połowę spadku otrzymuje małżonek, a rodzice po jednej czwartej. Brak dzieci i małżonka spadkodawcy oznacza, że cały spadek przypada jego rodzicom w równych częściach.

Brak dzieci i małżonka spadkodawcy oznacza, że cały spadek przypada jego rodzicom

Trzeba w tym miejscu podkreślić, że udział spadkowy małżonka, który dziedziczy wraz z rodzicami, rodzeństwem lub nawet dziećmi rodzeństwa spadkodawcy, zawsze wynosi połowę wartości spadku.

Warto także zauważyć, że na miejsce nieobecnego (rozwiedzionego lub zmarłego) małżonka spadkodawcy nigdy nie wchodzą żadne inne osoby. W szczególności nie wchodzą na jego miejsce krewni spadkodawcy, tacy jak brat, siostra, rodzic czy dziecko z poprzedniego małżeństwa.

Dla kogo zachowek? Komu należy się spadek gdy brak testamentu?

Pojawiają się uprawnienia rodzeństwa do spadku

Uprawnienia rodzeństwa do spadku pojawiają się jednak, ale dopiero w momencie, gdy zabraknie matki lub ojca zmarłego. Innymi słowy, jeżeli na przykład jedno z jego rodziców nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypadnie rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych.

Jeżeli z kolei któreś z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, pozostawiając dzieci, im przypada udział rodzica.

Przykład. Spadodawca w chwili śmierci był wdowcem. Wcześniej miał dwoje dzieci, córkę i syna, z których przeżyła go jedynie córka. Syn pozostawił po sobie dwoje dzieci, wnucząt spadkodawcy. W takim przypadku połowa spadku przypada żyjącej córce, zaś droga połowa dzielona jest równo pomiędzy wnuków ze strony syna. Krewni nieżyjącej żony spadkodawcy nie zostali wzięci pod uwagę przy ustalaniu kręgu spadkobierców. Jeśli córka ma dzieci, nie dziedziczą one spadku, dopóki żyje ich matka.

Uprawnienia dziadków i dalszych krewnych

Przy braku dzieci, małżonka, rodziców, rodzeństwa i dzieci rodzeństwa spadkodawcy, cały spadek przypada jego dziadkom. Ich udziały są jednakowe i nie ma znaczenia, czy pozostają nadal w związku małżeńskim.

Jeżeli któryś z dziadków spadkodawcy zmarł, przypadający mu udział spadkowy przechodzi na dzieci tego dziadka, które faktycznie są stryjami, wujami i ciotkami zmarłego.

W razie gdyby zmarły nie pozostawił małżonka, dzieci oraz krewnych, powołanych do dziedziczenia z tytułu ustawy, spadek przypada w częściach równych tym dzieciom małżonka spadkodawcy (pasierbom zmarłego), których żadne z rodziców nie dożyło otwarcia spadku.

W razie braku bliskich i krewnych powołanych do dziedziczenia, spadek przypada gminie, na której terenie ostatnio zamieszkiwał spadkodawca. Jeżeli ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy nie da się ustalić albo znajdowało się ono za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa.

W razie braku bliskich i krewnych powołanych do dziedziczenia, spadek przypada

CZYTAJ INNE ARTYKUŁY

Kto dziedziczy spadek

  • Przykład 1. Spadkodawczyni pozostawiła męża, mamę oraz siostrę i brata. Jej ojciec zmarł kilka lat wcześniej. Dziedziczą wszystkie żyjące osoby z tej grupy, gdyż rodzeństwo „wchodzi” w miejsce nieżyjącego ojca zmarłej. Podział schedy przedstawia się następująco: połowa przypada mężowi, 1/4 przypada mamie, udział brata i siostry wynosi po 1/8 (łącznie rodzeństwu przypada 1/4). Gdyby któreś z rodzeństwa nie dożyło spadku, jego udział zostanie podzielony między dzieci brata czy siostry.
  • Przykład 2. Spadkodawca w chwili śmierci był bezdzietny i rozwiedziony. Była żona żyje i wyszła po raz drugi za mąż. Z rodziców została tylko matka. Pozostało też rodzeństwo: siostra i brat zmarłego. Była jeszcze jedna siostra, ale od kilku lat nie żyje. Pozostawiła jednak po sobie dwóch synów, czyli siostrzeńców spadkodawcy. Biorąc pod uwagę, że była małżonka nie znalazła się w kręgu spadkobierców, do dziedziczenia dochodzą: matka spadkodawcy (1/2 część spadku), siostra i brat na miejscu nieżyjącego taty (po 1/6 spadku), siostrzeńcy (po 1/12 spadku).
  • Przykład 3. Bezdzietny spadkodawca pozostawił żonę, matkę i siostrę. Jego ojciec i brat zmarli wcześniej. Brat z kolei zostawił po sobie dwoje dzieci - syna i córkę. Dziedziczenie wygląda następująco: udział nieżyjącego ojca (1/4 majątku, czyli tyle samo co matka, gdyż połowę majątku dziedziczy żona) przechodzi na rodzeństwo spadkodawcy. Ponieważ jednak brat już nie żyje, jego udział przechodzi z kolei na bratanka i bratanicę zmarłego. Ostateczny podział jest zatem taki: żona otrzymuje 1/2 schedy, matka - 1/4, siostra - 1/8, bratanek - 1/16, bratanica - 1/16.

informacje - podział majątku bez testamentu 20.10.2019

CZYTAJ INNE ARTYKUŁY

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 48

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

I
Irek Wrona
14 października, 19:49, Pomocny:

Firma GRB Nieruchomości kupuje udziały w spadku czy udziały w nieruchomości. Jak nie ma możliwości dogadania się to warto sprawdzić https://grb-nieruchomosci.pl

Dzięki za info. Nie wiedziałem że można sprzątać udział.

G
Gość

A co jeśli majątek był jako darowizna a sąd podważył darowiznę i dopisał w księdze wieczystej jeszcze dwie krewne? Czy to nadal jest darowizna czy już nie? Czy wobec tego można złożyć do sądu wniosek o podział masy spadkowej?

j
jowa

polecam mecenasa Karola Wieczorskiego z kancelarii JST z Warszawy, specjalizuje się w prawie cywilnym, również w postępowaniach nieprocesowych https://jstkancelaria.pl/karol-wieczorski/

P
Pomocny

Firma GRB Nieruchomości kupuje udziały w spadku czy udziały w nieruchomości. Jak nie ma możliwości dogadania się to warto sprawdzić https://grb-nieruchomosci.pl

G
Gość

Warto w takich sytuacjach zasięgnąć opinii specjalisty, ja w podobnej sytuacji poszłam do radcy prawnego i p. Karol Wieczorski bardzo mi pomógł. Polecam jak najbardziej.

G
Gość

https://pomagam.pl/sprawiedliwosc

G
Gość
1 września, 13:21, Gość:

Prawo spadkowe ju, dawno temu powinno byc zrewidowane. Nzdurny zapis darowizny mowiacy o tym, ze jesli darowizne przekazes, obcej osobie.... rodzina nie ma prawa roscic zachowku. Jesli przekazesz go komus z rodziny... musi zaplacic zachowek pozostalym. Prawo ulomnie zdecydowalo, ze spadkodawca nie do konca ma prawo decydowac wlasnym majatkiem podczas darowizny a ew. spadkpbiorca musi miec na uwadze ze bedzie splacac rodzine....

Jest to nieako ubezwlasnowolnienie spadkodawcy, zmuszajace go do np. wydziedziczania czlonkow rodziny po to by sie nie bili o zachowek..... pozostaja tylko potem niesnaski rodzinne. Darowizna za zycia powinna byc wylaczona z jakichkolwiek roszczen spadkowych i tyle. Chce, daruje komu m na to ochote. W koncu kesli lupilam dom to nalezny podatek zaplacilam panstwu.... a to co chce z nim zrobic to powinnp byc tylko i wylacznie moja sprawa. Skoro chce go darowac X... to jasno oznacza ze z jakis przyczyn i nie musze nikpmu sie z tego tlumaczyc. inaczej opisalabym dom na X, Y, Z ....lub spisalabym szczegółowy testament. To co moje nalezy do mnie! Decyzja nie powinna byc podwazalna. Nie w XXI wieku.

Powiedz to rolników który pracował całe dzieciństwo i młodość w gospodarstwie rodzinnym a w wieku 50 lat dowiaduje się że matka przepisuje wszystko opalonemu 30 latkowii. Jak wsze dzieci są dla was takie złe to z pewnością udowodnić to w sądzie i wydziedziczycie. Ciekawy jestem co wy odziczyliscie?

G
Gość
24 września, 20:06, bea:

Czyli nadal nie ma pelnej woli spadkodawcy. Nie rozumiem jak panstwo moze utrzymywac takie prawo. Jesli mam majatek i chce zostawic go konkretnej osobie to tal byc powonno i basta. Moje, wypracowane i wedlug mnie rozdysponowane. Dlaczego syn i corka ma miec prawo do zachowku od najmlodszej corki ktorej dam cos w darowiznie?? Skoro nic im nie zostawiam to znaczy, ze nie chce bo mam powody. Czy naprawde musze pisac tzw. litanie pt. Wydziedziczam jako niegodne, etc...??? Po co? Daje temu komu chce i tyle. Reszta niech pojdzie rozumem po glowie dlaczego nic nie dostała. Fakt darowizna musi byc zrobiona swiadomie i dobrowolnie.

30 września, 10:21, Gość:

Super też tak uważam, byłam pytać notariusza - odpowiedź, takie prawo ,i nikt nie zmienia

To prawo powstało żeby chronic niechciane i nielubiane dzieci. Co z ciebie za matka? W świetle prawa rodzice powinni kochać wszystkie swoje dzieci tak samo. Jak do jedzenia dają jabłko to niech kroja na połowę.

G
Gość
24 września, 20:06, bea:

Czyli nadal nie ma pelnej woli spadkodawcy. Nie rozumiem jak panstwo moze utrzymywac takie prawo. Jesli mam majatek i chce zostawic go konkretnej osobie to tal byc powonno i basta. Moje, wypracowane i wedlug mnie rozdysponowane. Dlaczego syn i corka ma miec prawo do zachowku od najmlodszej corki ktorej dam cos w darowiznie?? Skoro nic im nie zostawiam to znaczy, ze nie chce bo mam powody. Czy naprawde musze pisac tzw. litanie pt. Wydziedziczam jako niegodne, etc...??? Po co? Daje temu komu chce i tyle. Reszta niech pojdzie rozumem po glowie dlaczego nic nie dostała. Fakt darowizna musi byc zrobiona swiadomie i dobrowolnie.

Super też tak uważam, byłam pytać notariusza - odpowiedź, takie prawo ,i nikt nie zmienia

b
bea

Czyli nadal nie ma pelnej woli spadkodawcy. Nie rozumiem jak panstwo moze utrzymywac takie prawo. Jesli mam majatek i chce zostawic go konkretnej osobie to tal byc powonno i basta. Moje, wypracowane i wedlug mnie rozdysponowane. Dlaczego syn i corka ma miec prawo do zachowku od najmlodszej corki ktorej dam cos w darowiznie?? Skoro nic im nie zostawiam to znaczy, ze nie chce bo mam powody. Czy naprawde musze pisac tzw. litanie pt. Wydziedziczam jako niegodne, etc...??? Po co? Daje temu komu chce i tyle. Reszta niech pojdzie rozumem po glowie dlaczego nic nie dostała. Fakt darowizna musi byc zrobiona swiadomie i dobrowolnie.

G
Gość

Mój spadek jest w Jagodzinie ,połowa Jagodzina należy do mnie ,ale jak wiadomo ,rzadzacy zydki w N. RZ. Polsce ,nie chcą nam Polakom ani oddać naszej Ziemi ani zapłacić ,bo oni chcą dla siebie wszystko ,tak samo jak teraz starają się o reparacje dla Polaków od Niemiec !! Śmiech na sali ,to jest cyrk w cyrku ,gdyby Niemcy byli tacy durniem i faktycznie zapłaciliby te reparacje ,to założę się o wszystko ,że żydostwo całą kasę zagarnie dla siebie ,zresztą teraz też to robi . Bo 500 to z naszych kieszeni jest a nie z żydostwa !! Testamenty robią nowe !! Do cholery ,co jest Polaków ,będzie Polaków a nie obcych ,wrogów żyjących pasożytów i morderców w Polsce i jak zydzisko stare Gowin ,mówi że sprowadzi ludobojcow Narodu polskiego do N. RZ. Polskiej i zrobi z nich elity !! Dosłownie zygam gowinem i reszta żydostwa !!!

K
Krystyma

Witamko 😋 miałam dwa obfite balony po liftingu chirurgicznym, których silikon dziedziczy po mnie córa. Niestety tak piersi i lekarze usunęli implant . Czy córka może domagać się darmowego cycka? Przy czy przypomnę, je teraz pomagałam ludziom np. pani Krystynie nosiłam zakupy. Błagam o pomoc

K
Ken
17 marca, 22:33, Muża Ryszard:

Chciałbym się dowiedzieć jestem mężem drugim z pierwszym żona miała rozwód czy dziedzicze po zmarłej teściowej

To nie jest już twoja teściowa. Z jakiej racji miałbyś dziedziczyć po nie swojej teściowej?

G
Gość

DOBRZE, ŻE MÓJ TATA SIĘ OŻENIŁ Z 2 ŻONĄ DOPIERO, GDZIE WSZYSTKO WYBUDOWAŁ PRZED ŚLUBEM Z NIĄ. MOJA MAMA JEGO 1 ŻONA MIAŁA WYŻSZE DOCHODY I NAWET W GARNKACH ZEPTERA KTÓRE WZIĘŁA NA WYSOKIE RATY TERAZ TA GRUBA BABA GOTUJE szok zero kultury

G
Gość

Polecam sprawdzić spadek przez www.jakispadek.pl

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3