Choroby oczu: czynniki ryzyka, profilaktyka i leczenie

Andrzej Gębarowski
Andrzej Gębarowski
Coraz częściej choroby oczu występują w młodym wieku i
Coraz częściej choroby oczu występują w młodym wieku i Fot. 123rf
Udostępnij:
Choroby narządu wzroku zaliczające się do tzw. chorób cywilizacyjnych, powodują zaburzenia lub utratę zdolności widzenia.

Współczesny styl życia: niewłaściwe odżywianie, brak aktywności fizycznej, praca przy komputerze, sztuczne oświetlenie - sprawiły, że coraz częściej choroby oczu występują w młodym wieku i nie dotyczą tylko osób starszych.

Choroby cywilizacyjne oczu

Choroby oczu często rozwijają się powoli, a ich wystąpienie może być powiązane ze stylem życia oraz z występowaniem chorób, np. cukrzycą.

AMD (zwyrodnienie plamki żółtej) - stanowi główną przyczynę utraty centralnego widzenia u osób w wieku podeszłym. Czynnikami rozwoju AMD są m.in. wiek i płeć, niewłaściwe odżywianie, palenie papierosów, nadciśnienie tętnicze, promieniowanie UV. Objawy: falowanie linii, zniekształcenie obrazu -jego powiększenie lub pomniejszenie, trudności w rozróżnianiu kolorów, plama w centrum pola widzenia.

Choroby oka wywołane cukrzycą - retinopatia cukrzycowa - DR, czyli uszkodzenie naczyń krwionośnych siatkówki oka, może prowadzić do cukrzycowego obrzęku plamki - DME, czyli nagromadzenia płynu w plamce w centralnej części siatkówki. Czynnikami rozwoju retinopatii cukrzycowej są m.in.: czas trwania i niewyrównanie metaboliczne cukrzycy, nadciśnienie tętnicze oraz zaburzenia gospodarki lipidowej. Objawy cukrzycowego obrzęku plamki: pogorszenie ostrości widzenia, szczególnie przy patrzeniu „na wprost”, nieostry obraz, zniekształcone zarysy przedmiotów.

Zaćma - może mieć charakter wrodzony, rozwijać się z wiekiem lub być wynikiem chorób (np. cukrzycy). Charakteryzuje się częściowym lub całkowitym zmętnieniem soczewki oka. Objawy: niewyraźne widzenie, problemy z rozpoznawaniem kształtów i męczliwość oczu.

Jaskra - zaniedbana lub nieleczona może prowadzić do całkowitej utraty wzroku. U 80 proc. chorych występuje jaskra otwartego kąta, która nie daje żadnych objawów. U 20 proc. chorych występuje jaskra zamkniętego kąta charakteryzująca się bardzo wysokim ciśnieniem w oku, któremu towarzyszy silny ból oka, bóle głowy, nudności i wymioty. W przypadku ostrego ataku jaskry wymagana jest natychmiastowa konsultacja lekarska.

O oczy dbaj w każdym wieku. Regularnie raz w roku odwiedzaj okulistę. Dzięki temu nie tylko dowiesz się, jak widzisz i czy Twoje oczy są zdrowe. Zwiększysz także szanse na wczesne wykrycie chorób oczu i innych chorób, których objawy widać na dnie oka. Takimi chorobami są na przykład cukrzyca, choroby naczyniowe, choroby tarczycy. Wczesne wykrycie chorób pozwala na zatrzymanie procesów chorobowych na wczesnym etapie, a niekiedy nawet na ich cofnięcie.

Profilaktyka

Ryzyko wystąpienia chorób oczu mogą zmniejszyć zmiany w trybie życia:

  • Zdrowe żywienie. Wybierajmy produkty bogate w luteinę odpowiedzialną za ochronę naczyń włosowatych siatkówki (jarmuż, szpinak, borówka amerykańska, natka pietruszki, brokuły, cukinia), z dużą zawartością kwasów omega-3 (łosoś, makrela i tuńczyk), cynku, karotenoidów oraz witamin A, C i E.
  • Aktywność fizyczna. Uprawiajmy regularnie umiarkowaną aktywność fizyczną (150-300 minut tygodniowo).
  • Rezygnacja z używek. Rzućmy palenie. Ograniczmy picie alkoholu.
  • Ochrona oczu przed urazami i szkodliwym promieniowaniem ultrafioletowym. Nośmy okulary ochronne oraz z filtrem UV.
  • Higiena pracy z komputerem. Dbajmy o prawidłowe oświetlenie stanowiska pracy, odpowiednią odległość od monitora (minimum 70 cm). Zróbmy sobie przerwę po 30 minutach pracy i przeznaczmy ją na ćwiczenia oczu - pomrugajmy, przenośmy wzrok w dal; wietrzmy pomieszczenie, a jeśli mamy wysuszone oczy, nawilżajmy je specjalnymi kroplami do oczu.
  • Higiena narządu wzroku. Myjmy twarz i oczy czystą wodą, nie pocierajmy oczu brudnymi rękoma. Pamiętajmy o higienie soczewek kontaktowych.
  • Regularne badania okulistyczne. Podstawowe badania okulistyczne trwają kilkanaście minut, są bezbolesne i bezpieczne.

Badania przesiewowe w kierunku wczesnego wykrywania jaskry

Badania te skierowane są do osób w wieku powyżej 35. roku życia, które nie były diagnozowane w kierunku jaskry w ciągu ostatnich 24 miesięcy oraz u których wcześniej nie zdiagnozowano jaskry. Badanie przesiewowe w kierunku wczesnego rozpoznania jaskry może stanowić jedyny cel porady lub być wykonane dodatkowo w trakcie porady realizowanej z innych przyczyn.

Badanie przesiewowe w kierunku wczesnego wykrywania jaskry obejmuje:

  • przeprowadzenie wywiadu w kierunku jaskry,
  • przeprowadzenie edukacji zdrowotnej w zakresie profilaktyki i objawów jaskry,
  • badanie okulistyczne przedniego i tylnego odcinka gałki ocznej z dokładną, stereoskopową oceną tarczy nerwu wzrokowego,
  • badanie ciśnienia śródgałkowego - metodą tonometrii aplanacyjnej Goldmana lub tonometrii impresyjnej Schotza (zalecane także wykonanie pomiaru centralnej grubości rogówki),
  • badanie kąta przesączania- gonioskopia przy użyciu trójlustra Goldmana,
  • określenie trybu dalszego postępowania, w zależności od wyniku badania.

Lista poradni okulistycznych dostępna jest na stronie internetowej Narodowego Funduszu Zdrowia lub pod bezpłatnym, całodobowym numerem Telefonicznej Informacij Pacjenta 800 190 590.

Do poradni okulistycznej wymagane jest skierowanie.

Choroby oczu: czynniki ryzyka, profilaktyka i leczenie

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wsparcie psychologiczne dla ukraińskich dzieci

Wideo

Więcej informacji na stronie głównej Dziennik Łódzki