Emerytury matczyne - najczęściej w ten sposób nazywa się rodzicielskie świadczenie uzupełniające, które ma być przyznawane przede wszystkim kobietom, które z powodu wychowywania co najmniej czworga dzieci nie zdążyły wypracować emerytury. W szczególnych sytuacjach ze świadczenia będzie mógł skorzystać ojciec. Jeśli przepisy wejdą w życie w terminie określonym w projektowanej ustawie, o emeryturę będzie można starać się już od stycznia.

EMERYTURA MATCZYNA

EMERYTURA MATCZYNA: Dla wielodzietnych
Jeden z podstawowych warunków wiąże się z liczbą dzieci wychowywanych w rodzinie. Otóż rodzicielskie świadczenie uzupełniające ma być przyznawane matkom, które urodziły i wychowały lub wychowały co najmniej czworo dzieci. Ojciec będzie mógł skorzystać ze świadczenia tylko w sytuacji, jeśli matka dzieci nie żyje lub je porzuciła. Liczba wychowywanych dzieci, wskazana przez przepisy w przypadku mężczyzn jest taka sama, jak w przypadku kobiet - co najmniej czworo.

Aby skorzystać ze świadczenia trzeba być (co do zasady) obywatelem Polski, mieszkać w naszym kraju. Od osoby starającej się o świadczenie będzie też wymagane posiadanie po ukończeniu 16. roku życia co najmniej 10-letniego okresu posiadania tzw. ośrodka interesów życiowych w Polsce - w dużym uproszczeniu oznacza to okres opłacania podatków w naszej ojczyźnie.

EMERYTURA MATCZYNA: Wymagany wiek
Rodzicielskie świadczenie uzupełniające będzie przyznawane po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, czyli 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn. Założenie jest takie, że otrzymają je te osoby, które w związku z tym, iż poświęciły się wychowywaniu dzieci, zrezygnowały z pracy bądź jej nie podjęły i - co za tym idzie - nie wypracowały swojej emerytury w ogóle bądź też jest ona niższa od najniższej emerytury (obecnie wynosi ona 1.029,80 zł brutto). Jak stanowi art. 3 ustęp 3 projektowanej ustawy: „Świadczenie może być przyznane matce po osiągnięciu wieku 60 lat albo ojcu po osiągnięciu wieku 65 lat, w przypadku gdy nie posiada dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania albo ma prawo do emerytury lub renty w wysokości niższej niż wysokość najniższej emerytury.”.

EMERYTURA MATCZYNA: Wysokość świadczenia
Emerytura matczyna nie może być wyższa od najniższej emerytury (przypomnijmy - obecnie 1.029,80 zł brutto). Co to oznacza? Jeśli przepisy wejdą w życie, osoba uprawniona do rodzicielskiego świadczenia, która w ogóle nie wypracowała emerytury i nie ma renty, dostanie maksymalne świadczenie - 1.029,80 zł. Jeśli zaś ma ustalone prawo do emerytury lub renty, ale jest ona niższa od najniższej, otrzyma świadczenie dopełniające emeryturę bądź rentę do wysokości minimalnej.

PRZYKŁAD
Sześćdziesięcioletnia Barbara, która wychowała pięcioro dzieci, ma rentę w wysokości 800 zł brutto. Po wejściu w życie projektowanych przepisów, Barbara będzie mogła ubiegać się o przyznanie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego. Jego wysokość wyniesie w jej przypadku 229,80 zł. Po zsumowaniu kwota renty i świadczenia będzie równa najniższej emeryturze.

EMERYTURA MATCZYNA: Waloryzacja
Świadczenie ma być waloryzowane co roku - na takich samych zasadach i w takich samych terminach, jak emerytury i renty. Jeżeli przepisy zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2019 roku, można spodziewać się, że od marca maksymalne świadczenie wzrośnie o tyle samo, o ile wzrosną emerytury. Zgodnie z ostatnimi przewidywaniami - o 3,26 proc.

EMERYTURA MATCZYNA: Przyznawanie świadczeń
Zgodnie z projektem ustawy, świadczenia mają być przyznawane przez ZUS oraz KRUS na wniosek zainteresowanej osoby. Wniosek powinien zawierać:

  • dane osoby, która ubiega się o świadczenie: imię, nazwisko, numer PESEL albo numer paszportu, adres miejsca zamieszkania, adres do korespondencji, jeśli jest inny niż adres zamieszkania;
  • żądanie wnioskodawcy, w którym wskazuje świadczenie, o jakie się ubiega;
  • podpis wnioskodawcy.

Do wniosku należy dołączyć akty urodzenia dzieci oraz oświadczenie o sytuacji rodzinnej, majątkowej i materialnej a także inne dokumenty, które mogą mieć wpływ na przyznanie świadczenia. We wspomnianym oświadczeniu osoba starająca się o emeryturę matczyną będzie musiała zawrzeć informacje dotyczące tego, czy:

  • jest zatrudniona lub prowadzi inną działalność zarobkową;
  • jest uprawniona do emerytury lub renty;
  • posiada gospodarstwo rolne;
  • prowadzi dział specjalny produkcji rolnej;
  • uzyskuje inne dochody.

Okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia mogą być potwierdzane:

  • zaświadczeniami właściwego urzędu skarbowego, które potwierdzają źródła osiąganych przychodów oraz ich wysokość;
  • zaświadczeniami, które potwierdzają aktualne zatrudnienie lub prowadzenie innej działalności zarobkowej oraz wysokość osiąganych przychodów;
  • zaświadczeniami, które potwierdzają wysokość innych świadczeń pobieranych przez wnioskodawcę;
  • zaświadczeniami z urzędu gminy, które potwierdzają rodzaj oraz wielkość posiadanego gospodarstwa rolnego;
  • oświadczeniami o wysokości dochodu z gospodarstwa rolnego;
  • innymi dokumentami, które potwierdzają sytuację rodzinną, majątkową i materialną wnioskodawcy.

EMERYTURA MATCZYNA: Kto nie dostanie świadczenia
Projekt przewiduje, że świadczenie co do zasady nie będzie przysługiwało:

  • osobie, którą sąd pozbawił władzy rodzicielskiej lub której sąd ograniczył władzę rodzicielską przez umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej;
  • w przypadku długotrwałego zaprzestania wychowania małoletnich dzieci;
  • gdy po przyznaniu świadczenia osoba która je pobiera jest tymczasowo aresztowana lub odbywa karę pozbawienia wolności lub przebywa w całodobowych placówkach odwykowych dla osób uzależnionych od alkoholu, narkotyków lub innych środków odurzających.

EMERYTURA MATCZYNA: Uzasadnienie projektu ustawy
„Projektowana ustawa ma na celu uhonorowanie i docenienie okresu wychowywania dzieci. Stąd też projektowana regulacja określa warunki i tryb przyznawania oraz zasady wypłacania i finansowania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, zwanego dalej „świadczeniem”.

Podstawowym celem projektowanej regulacji jest zapewnienie środków utrzymania osobom, które zrezygnowały z zatrudnienia lub go nie podjęły ze względu na wychowywanie dzieci w rodzinach wielodzietnych. Projektowane zmiany podkreślają ważną z punktu widzenia rozwoju kraju funkcję społeczną pełnioną przez rodziców, w większości kobiet, związaną z wychowywaniem dzieci. (...)”