Festiwal Retrospektywy 2016: Muzyka z brzucha ryby...

    Festiwal Retrospektywy 2016: Muzyka z brzucha ryby [PODSUMOWANIE]

    Łukasz Kaczyński

    Dziennik Łódzki

    Scena z przedstawienia "The City"
    1/5
    przejdź do galerii

    Scena z przedstawienia "The City" ©Fot. Materiały prasowe

    Od czwartku do niedzieli, ujęty w programową klamrę z koncertów, odbywał się 5. Międzynarodowy Festiwal Teatralny„Retroperspekty­wy” w Łodzi. Dopełniony warsztatami i sesjami muzycznymi, prezentacjami pytającymi o możliwość budowania społecznych (także międzykulturowych, między- i ponadnarodowych) więzi.
    To jest w naszym zasięgu – zdawali się mówić zaproszeni artyści, wykorzystujący wielość kulturowych wpływów i zapożyczeń.

    I taki był m.in. sobotni koncert „Projekt PULS” tria Theodosii Spassov (kaval, drewniany flet z okolic Morza Czarnego), Sandip Bhat­tacharya (indyjskie perkusyjne kociołki tabla) i Di­mitar Bodurov (fortepian, elektronika), którzy pokazali, że potrafią przekraczać brzmieniowe granice swoich instrumentów. Jazz, bułgarski folklor i tradycje hinduskie. Ich muzyka ma bardziej medytacyjny niż energetyczny charakter. Ale że między muzykami iskrzy, widać było w improwizowanym „przekomarzaniu się”.

    Za główną część festiwal miał dziennie dwa, trzy spektakle proponujące oryginalne podejście do muzyki w przestrzeni sceny. Taka była idea. W tym wymiarze „Retro­perspektywy” mogą stać się pun­ktem odniesienia: dla (nie tylko) łódzkich teatrów – szukających nowych form wyrazu, dla widowni – oceniającej realizacje innych twórców, nie dającej wcisnąć sobie artystycznej słabizny. Było tu miejsce na wydarzenia z pogranicza koncertu i perfor­man­ce’u (igrający z poczuciem bezpieczeństwa i emocjami widzów „Hug” Verity Standen), refleksje nad istotą wiary („Znak Jo­nasza” Pawła Passi­niego), jak i na swobodniejszy oddech – brawurowy pastisz kryminałów i filmów noir („The City” Incu­bator Theatre z Izraela).

    Jonasz i "skok w wiarę"

    Passini to odrębne zjawisko w polskim teatrze. Daleki od roz­panoszonej publicystki i „przepisywania” na kolanie klasyków, nie ogłasza manifestów „społecznego zaaganżowania” i wspólno­towości – po prostu buduje ją, wspólnotę doświadczenia. Tym razem była to wspólnota metafizycznych pytań i zwątpień – bez względu na wiarę i wyznanie. Na dwiostym, poetycko-teolo­gicz­nyn tekście Artura Pa­łygi, łączącym wątki Księgi Jona­sza i średniowiecznego „Nawiedzenia grobu”, Passini zrobił spektakl o brak głosu i znaków Boga (po największym, zesłaniu Bożego syna) jako istocie kondycji chrze­ścijanina – pragnącego znaku, zdanego na „skok w wiarę”. Dźwięki i muzyka budują logikę scen.

    Czasem zbyt chłodny i pokazujący „szwy”, spektakl ma szereg poruszających (emocje i rozum) scen. Szabasowa kolacja wygląda jak pierwotna wersja liturgii Eucharystycznej – stół jest jak prototyp ołtarza. Obrzęd dopiero się rodzi. Dźwięki kruszonego pieczywa, rozlewanej wody, przesuwanych naczyń i westchnień czterech Marii są zbierane przez mikrofony i nagłaśniane. Tylko głosu Jezusa, głosu Boga tu brak – to pierwsza kolacja bez Jego namacalnej obecności. Czas Jonasza medytującego nad sobą w brzuchu wieloryba rozciąga się na czas pojedynczego człowieka w jego religijnej „przygodzie” i na czas ludzkości.

    Passini, którego głos pada w pewnym momencie z offu, wciela się w żydowskiego sprzedawcę wonnych olejków obserwującego idące do grobu Jezusa Marie. Uniwersalizuje tym samym opowieść o żydzie jako protoplaście i towarzyszu chrześcijanina, jego "starszym bracie", którego dostępna jest inna perspektywa wiary. Jest to jednocześnie refleksja bardzo osobista - o Żydzie przyjmującym punkt wiedzenia chrześcijanina, i polityczno-społeczna - o żydzie jako wiecznym koźle ofiarnym, wiecznie obcym w europejskiej cywilizacji.

    1 »

    Czytaj treści premium w Dzienniku Łódzkim Plus

    Nielimitowany dostęp do wszystkich treści, bez inwazyjnych reklam.

    Komentarze

    Dodajesz komentarz jako: Gość

    Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

    Liczba znaków do wpisania:

    zaloguj się

    Najnowsze wiadomości

    Zobacz więcej

    Najczęściej czytane

    Polecamy

    Wideo