Historia i obyczaje: Kościuszko i "Miś"

    Historia i obyczaje: Kościuszko i "Miś"

    Anna Gronczewska

    Dziennik Łódzki

    Aktualizacja:

    Dziennik Łódzki

    Krystyna Podlewska często myśli o dziadku. Dziś żałuje, że nie zapisała jego wspomnień. Ale kto o tym myśli, gdy ma kilkanaście lat? Dziadek to Mieczysław Lubelski, rzeźbiarz, uczeń Ksawerego Dunikowskiego. To on zaprojektował, a po latach odbudował, pomnik Tadeusza Kościuszki, który jest jednym z symboli Łodzi. Wnuczka to aktorka. Polska zna ją z filmu "Miś".
    Przeglądam często zdjęcia dziadka - opowiada aktorka, Krystyna Podlewska. - Na jednym, zrobionym przed wojną, stoi w takich śmiesznych pumpach przed pomnikiem Tadeusza Kościuszki, a obok niego są dygnitarze. Na innym jesteśmy z siostrą i dziadek, w kapeluszu, muszce. Też przed pomnikiem, ale już po wojnie. Dziadek był tatą mojej mamy...

    Krystyna Podlewska jest Polką, która urodziła się w Anglii. Rodziców na wyspę przygnała zawierucha wojenna. Trafił tam też jej dziadek.

    - Nie wiem skąd pochodzi dziadek - mówi. - Przypuszczam, że z Warszawy.

    Swoją żonę, Hildegardę z domu Frank, niemiecką Żydówkę, Mieczysław Lubelski poznał w Berlinie. Krystyna Podlewska przypuszcza, że w stolicy Niemiec dziadek studiował. Potem państwo Lubelscy mieszkali w Poznaniu.

    - W Poznaniu urodził się wujek Jaś, a moja mama jeszcze w Berlinie - dodaje Krystyna Podlewska.

    Potem dziadkowie się rozstali. Mieczysław pojechał do Warszawy, a Hildegarda do Bonn, do swojej matki. Zabrała ze sobą dzieci.

    - Moja mama miała pięć lat - opowiada Krystyna Podlewska. - Wychowywała się w Bonn, ale na letnie wakacje przyjeżdżała do Polski, do swojego ojca. Lepiej mówiła po niemiecku, niż po polsku.

    Urszula miała 18 lat, gdy z rodziną przyjechała do Londynu. Rodzina Hildegardy musiała uciekać z Niemiec. Miała przecież żydowskie korzenie, choć byli zasymilowanymi i ochrzczonymi Żydami. Do Londynu przyjechali w 1938 roku. Wyjazd załatwiła im krewna, która mieszkała w Anglii. Z Niemiec wydostali się cudem, w ostatniej chwili. Babcia umarła w czasie wojny. Miała 54 lata.

    - Przypuszczam, że mój dziadek też miał żydowskie pochodzenie - mówi Krystyna Podlewska.

    Mieczysław Lubelski miał dwóch braci. Alfred z zawodu był lekarzem, a potem występował w warszawskich kabaretach, m.in. był pierwszym wykonawcą znanej piosenki "Dymek z papierosa". Drugi brat podczas drugiej wojny światowej znalazł się na Syberii, gdzie umarł. Natomiast siostra Alina była śpiewaczką operową.

    Przed wojną Mieczysław Lubelski był cenionym w Polsce rzeźbiarzem. Losy zawiodły go do Łodzi. Decyzja o budowie tu pomnika Tadeusza Kościuszki zapadła w 1917 roku, jeszcze przed zakończeniem I wojny światowej. Miał stanąć u zbiegu al. Kościuszki(dawnej Spacerowej) i św. Andrzeja i upamiętnić rocznicę 100-lecia śmierci naczelnika Powstania Kościuszkowskiego. Jednak pomysłu tego wtedy nie zrealizowano. Powrócono do niego po odzyskaniu niepodległości. Wtedy ustalono, że pomnik stanie na placu Wolności i w 1921 roku ogłoszono konkurs na jego projekt. Pierwsza tura konkursu nie przyniosła rezultatu. Drugą rozstrzygnięto w styczniu 1926 roku. Zwyciężył projekt artysty rzeźbiarza, inżyniera Mieczysława Lubelskiego. Pracował nad nim około cztery lata. Uroczystego odsłonięcia pomnika dokonano 14 grudnia 1930 roku.
    1 3 »

    Czytaj treści premium w Dzienniku Łódzkim Plus

    Nielimitowany dostęp do wszystkich treści, bez inwazyjnych reklam.

    Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

    Komentarze

    Dodajesz komentarz jako: Gość

    Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

    Liczba znaków do wpisania:

    zaloguj się

    Najnowsze wiadomości

    Zobacz więcej

    Najczęściej czytane

    Polecamy

    Wideo