Ile pieniędzy dostaniesz przechodząc na emeryturę lub rentę? Komu należy się odprawa emerytalna lub rentowa? 24.02.21

Patrycja Wacławska
Patrycja Wacławska
Osoba, która kończy zatrudnienie w związku z przejściem na emeryturę lub rentę, powinna otrzymać odprawę
Osoba, która kończy zatrudnienie w związku z przejściem na emeryturę lub rentę, powinna otrzymać odprawę 123RF
Udostępnij:
Każda osoba przechodząca na emeryturę lub rentę, która ostatnio była zatrudniona na podstawie Kodeksu pracy, musi dostać odprawę od swojego pracodawcy. Ile pieniędzy dostaniesz? Jakie szczegółowe warunki muszą zostać spełnione? Sprawdź.

Zgodnie z art. 92 (1) Kodeksu pracy, osoba, która kończy zatrudnienie w związku z przejściem na emeryturę lub rentę, powinna otrzymać odprawę. Obowiązek jej wypłacenia spoczywa na pracodawcy, który ostatnio zatrudniał danego pracownika. Gwarancję skorzystania z tego świadczenia mają jedynie osoby zatrudnione ostatnio przed przejściem na emeryturę bądź rentę w ramach stosunku pracy (a więc przede wszystkim na podstawie umowy o pracę). Gwarancji takiej nie mają osoby pracujące na podstawie umowy cywilnoprawnej (np. umowy zlecenia), na czarno, no i – oczywiście – prowadzące własną firmę.

Dwa warunki

Osoba zatrudniona na podstawie przepisów Kodeksu pracy może liczyć na otrzymanie odprawy, jeśli łącznie spełnia dwa warunki:

  1. 1. ma prawo przejść na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy i faktycznie przechodzi na to świadczenie,
  2. 2. rozwiązuje stosunek pracy.

Istotne jest to, że rozwiązanie stosunku pracy musi mieć związek z przejściem na emeryturę lub rentę. Nie jest jednak wymagane, by rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w tym samym czasie, w którym następuje przejście na emeryturę lub rentę. Posłużmy się przykładami.

PRZYKŁAD 1
W związku ze spełnieniem warunków wymaganych do przyznania emerytury, kierowca Mateusz zaczął starania o uzyskanie świadczenia. W obliczu wizji rychłego zakończenia kariery zawodowej Mateusz zaczął lekceważyć swoje służbowe obowiązki, łącznie z tym, że prowadził samochód służbowy pod wpływem alkoholu, za co stracił prawo jazdy. Przełożony Mateusza zwolnił go więc z pracy w trybie dyscyplinarnym, traktując jego zachowanie jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. W tym samym czasie ZUS zdecydował o przyznaniu Mateuszowi emerytury. Mimo, że przyznanie emerytury i rozwiązanie stosunku pracy zbiegły się w czasie, Mateusz nie dostanie odprawy. Rozwiązanie umowy nie ma bowiem związku z przejściem na świadczenie.

PRZYKŁAD 2
W styczniu 2021 roku Renata osiągnęła wiek emerytalny. Spełniała też pozostałe warunki wymagane do przyznania emerytury. Zaplanowała jednak, że zanim odejdzie na świadczenie zarobi jeszcze trochę pieniędzy na studia córki. Uzgodniła więc z pracodawcą, że popracuje o rok dłużej – do stycznia 2022 roku. Kiedy Renata odejdzie z pracy, będzie się jej należała odprawa emerytalna, ponieważ rozwiązanie stosunku pracy będzie pozostawało w związku z przejściem na emeryturę.

PRZYKŁAD 3
W grudniu 2020 roku Sławomir skończył wiek wymagany do przyznania emerytury, spełniał też pozostałe warunki. Wówczas rozwiązał umowę o pracę. Decyzję o przyznaniu Sławomirowi emerytury ZUS wydał dopiero w styczniu 2021 roku. Moment odejścia z pracy i przyznania mu emerytury dzielił niemal miesiąc. Mimo to mężczyzna ma prawo do odprawy. Łącznie spełnił bowiem warunek odejścia z pracy i posiadania prawa do emerytury. Nie ma tu znaczenia, że ZUS wydał decyzję, gdy Sławomir już nie pracował. Orzeczenia Sądu Najwyższego wskazują, że dla uzyskania prawa do odprawy nie ma znaczenia fakt, iż nabycie prawa do emerytury i rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło w tym samym czasie. Liczy się to, że odejście z pracy ma związek z korzystaniem z emerytury. Mogą to potwierdzać między innymi wyroki Sądu Najwyższego z 6 maja 2003 r. (I PK 223/02) oraz z 11 października 2007 r. (III PK 40/07).

Po świadczeniu rehabilitacyjnym

Odprawa należy się także osobom, którym rentę z tytułu niezdolności do pracy przyznano bezpośrednio po zakończeniu okresu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, ale nawet na kilka miesięcy po rozwiązaniu umowy o pracę. Zdarza się to dość często, bowiem – w określonej Kodeksem pracy sytuacji – pracodawca ma prawo rozwiązać z pracownikiem umowę o pracę bez wypowiedzenia już po trzech miesiącach pobierania przez podwładnego świadczenia rehabilitacyjnego. Tymczasem świadczenie może być wypłacane nawet przez rok. Jeśli więc pracownik zostanie zwolniony w trakcie świadczenia, z powodu przedłużającej się nieobecności, a bezpośrednio po świadczeniu otrzyma rentę, należy przyjąć, że należy mu się odprawa od ostatniego pracodawcy. Rozwiązanie stosunku pracy ma bowiem związek z przejściem na rentę – powodem jednego i drugiego jest choroba pracownika (jego niezdolność do pracy).

Obowiązek szefa

Odprawa przysługuje także osobom przechodzącym na wcześniejszą emeryturę. Nie dostaną jej jednak przechodzący na świadczenie przedemerytalne lub rentę rodzinną.

Jeśli są spełnione przewidziane prawem warunki, pracodawca nie może odmówić wypłaty. Jest do tego bezwzględnie zobowiązany. Pracownik nie może zrzec się odprawy. Jeśli pracodawca nakłoni pracownika do zrzeczenia się całości odprawy, zrzeczenie to będzie nieważne. Podobnie nieważna będzie ugoda, która miałaby prowadzić do wypłacenia pracownikowi części odprawy.

Wysokość

Zasadą jest to, że odprawa ma wysokość jednomiesięcznego wynagrodzenia za pracę przysługującego pracownikowi mającemu skorzystać z odprawy. Wewnętrzne przepisy obowiązujące u danego pracodawcy mogą jednak gwarantować zatrudnionym u niego osobom wypłatę wyższej odprawy. Gwarancje te mogą dotyczyć wszystkich lub niektórych pracowników. Warunki różnicujące wysokość odprawy nie mogą dyskryminować części załogi. Jeśli wewnętrzne przepisy w danej firmie będą przyznawały wyższą odprawę jedynie niektórym pracownikom (np. tym, którzy przepracowali w tej firmie co najmniej 15 lat), pozostali otrzymają świadczenie w podstawowej wysokości wynikającej z Kodeksu pracy (a więc w wysokości wynagrodzenia za jeden miesiąc).

Przyjmuje się, że odprawa powinna być wypłacona nie później niż w najbliższym terminie wypłaty wynagrodzenia u danego pracodawcy, przypadającym po spełnieniu warunków uprawniających do otrzymania odprawy.

Tylko raz

Z odprawy można skorzystać tylko raz w życiu. Należy przy tym pamiętać, że odprawa emerytalna i rentowa to jedno, i to samo świadczenie. Osoba, która otrzymała ją przechodząc na rentę, nie może otrzymać jej po raz drugi, gdy za jakiś czas będzie przechodziła na emeryturę.

Są jednak wyjątki. Osoba zatrudniona jednocześnie u kilku pracodawców, która w związku z nabyciem prawa do emerytury lub renty, rozwiąże stosunek pracy ze wszystkimi z nich, ma prawo otrzymać kilka odpraw. Odprawę powinien wypłacić jej każdy z pracodawców.

Zobacz również

Akcja policji i ludzi Rutkowskiego pod magazynem w Warszawie.

Poznań: Minister zdrowia Adam Niedzielski na UM w Poznaniu

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie