Krótki poradnik początkującego zbieracza piór ptasich

Andrzej Gębarowski
Andrzej Gębarowski
Michał Oleski
Michał Oleski

Krótki poradnik początkującego zbieracza piór ptasich

Zafascynowały Cię pióra ptasie i zaczynasz je zbierać? A może robisz to od dawna, ale brakuje Ci wiedzy? Mamy dla Ciebie garść podpowiedzi, które przydadzą się szczególnie początkującym miłośnikom ptaków. Ci, którzy dopiero zaczynają swoją przygodę z rozpoznawaniem poszczególnych gatunków, nauczą się, jak przywrócić blask znalezionym, zniszczonym piórom oraz jak one się poprawnie nazywają.

Liczne funkcje ptasich piór

Zacznijmy od abecadła. Czym są pióra? Pióra są specyficznym wytworem skóry ptaków, zbudowanym z tej samej substancji, co ludzkie włosy i paznokcie – keratyny. Oprócz tego, że umożliwiają ptakom latanie, odpowiadają także za termoregulację, chroniąc ciała ptaków przed zimnem, ciepłem, słońcem, wiatrem i wilgocią, a także przed urazami czy ukąszeniami.

Pomagają też ptakom w zdobywaniu pożywienia. Dobrym przykładem są ptaki wodne – perkozy i kaczki, które impregnują swoje pióra tłustą wydzieliną z gruczołu kuprowego, rozprowadzając ją za pomocą dzioba, co sprawia, że podczas pływania po wodzie czy nurkowania ich pióra nie namakają. Innymi słowy, są jak nowoczesna hydrofobowa powierzchnia odzieży turystycznej.

Dodatkowo pióra zapewniają ptakom kamuflaż, co ułatwia im polowanie i chroni przed atakiem większych drapieżników. Często jest to oczywiste i łatwo zauważyć, że np. pióra pełzacza czy krętogłowa doskonale maskują go na powierzchni kory drzewa, po której się porusza. Czasem trudniej to dostrzec, ale okazuje się,że nawet wielce kolorowego zimorodka niełatwo zauważyć, gdy siedzi na gałęzi nad powierzchnią wody oświetlonej słońcem.

Wiadomo też od dawna, że strojne i dobrze wybarwione pióra samca są dla samicy sygnałem o jego dobrej kondycji i ułatwiają dobór płciowy. Na przykład samice pawi wybierają z reguły samców o najbardziej imponujących ogonach.

Lotki i sterówki

Jeśli znajdziesz pióro ptasie, to na ogół będzie to lotka albo sterówka.

Lotki to największe i najmocniejsze z piór ptasich, tworzące powierzchnię lotną skrzydeł. Mają wysmukły kształt i są zdecydowanie asymetryczne - chorągiewka zewnętrzna jest węższa od wewnętrznej. Najbardziej efektowne są zwykle lotki pierwszorzędowe, najbardziej zewnętrzne, odpowiedzialne za główny napęd w locie. Każdy ptak ma 10 – 12 lotek pierwszego rzędu.

Sterówki to pióra pochodzące z ogona, osadzone wachlarzowato, stosunkowo długie i sztywne. Działają niczym ster – dzięki nim ptaki zachowują równowagę, kontrolują lot, nadając mu wybrany kierunek, a gdy zachodzi taka potrzeba, wykorzystywane są jako hamulce.

Jak przywrócić im blask

Rzadko się zdarza, aby znalezione w terenie pióro było w stanie idealnym. Często jest brudne, mokre, sklejone. Na szczęście znamy prosty sposób, aby przywrócić mu blask. Wystarczy umyć pióro ciepłą wodą z odrobiną mydła i wypłukać. Jeśli to konieczne, można użyć starej szczoteczki do zębów, „głaszcząc” pióro od środka do krawędzi, zaczynając od dołu aż do szczytu. Potem zostaje już tylko wysuszyć i ułożyć pióro nad gorącą parą wodną.

Zanim pomożesz

Jeśli zamiast pióra znajdziesz rannego ptaka, to zanim zdecydujesz się udzielić mu pomocy, zadzwoń do specjalistów i skonsultuj się z nimi. Listę ośrodków rehabilitacyjnych znajdziesz na stronie www.gdos.gov.pl/wykaz-osrodkowrehabilitacji-zwierzat-w-polsce.