Książeczka mieszkaniowa: komu należy się premia gwarancyjna?

Patrycja Wacławska
123RF
W 2012 roku zlikwidowanych zostało około 37 tys. książeczek mieszkaniowych z prawem do premii gwarancyjnej. W szufladach Polaków jest jednak jeszcze ok. 1,2 miliona takich dokumentów. Z premii mogą skorzystać posiadacze książeczek założonych przed 24 października 1990 roku, którzy kupią mieszkanie, zbudują dom albo przeprowadzą remont. Książeczki są bezterminowe.

Pierwsza grupa czynności, których dokonanie daje prawo do skorzystania z premii, wiąże się z budową domu bądź zakupem mieszkania lub domu. Z premii gwarancyjnej można skorzystać co do zasady w następujących sytuacjach:

  • zakupu, nabycia w drodze zamiany lub uzyskania w inny sposób spółdzielczego prawa do mieszkania lub prawa odrębnej własności mieszkania w spółdzielni mieszkaniowej;
  • zakupu lub nabycia w drodze zamiany własności mieszkania stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu jednorodzinnego;
  • rozpoczęcia użytkowania własnego wybudowanego domu;
  • uzyskania własności domu jednorodzinnego lub mieszkania w budynku wielorodzinnym zbudowanym przez dewelopera;
  • uzyskania odrębnej własności mieszkania w wyniku przebudowy, rozbudowy lub nadbudowy istniejącego budynku mieszkalnego bądź innych pomieszczeń;
  • uzyskania własności domu jednorodzinnego lub odrębnej własności mieszkania w budynku wielorodzinnym wybudowanym przez spółdzielnię mieszkaniową;
  • wpłacenia kaucji z tytułu najmu mieszkania w budynku wielorodzinnym, w wysokości przekraczającej 3 proc. wartości odtworzeniowej lokalu, zbudowanego przy udziale środków Krajowego Funduszu Mieszkaniowego lub w ramach realizacji rządowych programów popierania budownictwa mieszkaniowego;
  • wpłaty tzw. partycypatu w Towarzystwie Budownictwa Społecznego w wysokości co najmniej 20 proc. ostatecznych kosztów budowy przypadających na dany lokal w zasobach towarzystwa;
  • całkowitej spłaty zadłużenia obciążającego lokal właściciela książeczki, powstałego w związku z kredytem mieszkaniowym udzielonym i spłacanym na warunkach określonych przez Radę Ministrów.

Od kwietnia 2009 roku z premii gwarancyjnej można skorzystać także w związku z przeprowadzaniem remontu. Musi być to remont polegający na wymianie okien, instalacji gazowej lub instalacji elektrycznej w mieszkaniu bądź domu jednorodzinnym, którego właściciel ma książeczkę mieszkaniową lub do którego to mieszkania lub domu posiadacz książeczki ma prawo spółdzielcze. Projekty domów nowoczesnych również cieszą się popularnością.

Premia może być także wypłacona w związku z dokonaniem przez posiadacza książeczki mieszkaniowej wpłaty na fundusz remontowy wspólnoty mieszkaniowej lub spółdzielni mieszkaniowej kwoty należnej za okres 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o likwidację książeczki.

Warunkiem jest, by kwota wydatków wspólnoty mieszkaniowej lub spółdzielni mieszkaniowej poniesionych w okresie 24 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o likwidację książeczki na remont części wspólnych budynku, w którym znajduje się lokal mieszkalny, z tytułu posiadania którego powstał obowiązek świadczeń na fundusz remontowy - w części odpowiadającej udziałowi właściciela książeczki w kosztach remontów nieruchomości wspólnej, ustalonego uchwałą wspólnoty mieszkaniowej lub uprawnionego organu spółdzielni mieszkaniowej - była co najmniej równa tej wpłacie.

W przypadku opisanego tu remontu lub wpłaty na fundusz remontowy, premia jest wypłacana w oparciu o następujący harmonogram:

  • od kwietnia 2009 roku - dla książeczek założonych do 1968 roku,
  • od 2010 roku - w latach 1969-1972,
  • od 2011 roku - w latach 1973-1975,
  • od 2012 roku - w latach 1976-1979,
  • od 2013 roku - w latach 1980-1985,
  • od 2014 roku - w 1986 roku,
  • od 2015 roku - w 1987 roku,
  • od 2016 roku - w 1988 roku,
  • od 2017 roku - w latach 1989-1990.

Reguły dotyczące premii określa ustawa z dnia 30 listopada 1995 roku o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 roku, poz. 763).

Gdzie załatwić niezbędne formalności?

Osoba, która spełnia opisane wyżej warunki, formalności związane z ubieganiem się o premię gwarancyjną powinna załatwiać w banku. Dla zdecydowanej większości książeczek właściwy jest bank PKO BP. Wniosek o wypłatę premii można złożyć w dowolnym oddziale tego banku. Oprócz wniosku konieczne będzie złożenie dokumentów potwierdzających uprawnienie do premii. Chodzi o wszelkie dokumenty świadczące o tym, że posiadacz książeczki faktycznie realizuje inwestycję mieszkaniową. Warto wiedzieć, że osoba posiadająca dwie lub więcej książeczek mieszkaniowych założonych przed 24 października 1990 roku, może skorzystać z premii z każdej z nich.

Wniosek o wypłatę premii gwarancyjnej trzeba złożyć w ciągu 90 dni od dnia, w którym zaistniała jedna z sytuacji, uprawniających do skorzystania z premii. W przypadkach ściśle określonych przez przepisy możliwe jest złożenie wniosku o premię zanim zostanie zrealizowana inwestycja mieszkaniowa. Można bowiem złożyć wniosek w banku, udowadniając, że:

  • w budowany dom zainwestowaliśmy już 20 proc. wartości kosztorysowej (powinien to poświadczyć inspektor nadzoru budowlanego),
  • w przebudowę, rozbudowę lub nadbudowę, dzięki której powstanie mieszkanie, zainwestowaliśmy już 50 proc. wartości kosztorysowej (powinien to poświadczyć inspektor nadzoru budowlanego),
  • wpłaciliśmy co najmniej 50 proc. wymaganego przez spółdzielnię wkładu budowlanego lub mieszkaniowego albo wartości kosztorysowej mieszkania lub budowanego domu albo też kwoty partycypacji.

Od momentu złożenia prawidłowo wypełnionego wniosku wraz z niezbędnymi załącznikami do dnia wypłaty premii gwarancyjnej mija zazwyczaj około 14 dni. Premia jest wypłacana właścicielowi książeczki lub - w określonych ustawowo sytuacjach - inwestorowi lub bankowi wskazanemu przez właściciela.

Ile pieniędzy można dostać?

Wzór służący do obliczenia wysokości premii mieszkaniowej można znaleźć w załączniku do ustawy z dnia 30 listopada 1995 roku o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych. Samodzielne obliczenie wysokości premii z jego zastosowaniem jest dość skomplikowane.

Wysokość premii zależy od długości okresu oszczędzania oraz od tego, jaką część metra mieszkania można by kupić za kwoty wpłacane na książeczkę w poszczególnych okresach oszczędzania. Cena metra jest liczona w oparciu o oficjalne dane ogłaszane dla poszczególnych okresów. Kwota do wypłaty zostanie powiększona o odsetki, które wynoszą: 0,01 proc. dla książeczek założonych przed 1 stycznia 1983 roku; 0,60 proc. dla książeczek założonych między 1 stycznia 1983 roku a 23 października 1990 roku.

Wysokość premii z książeczki nie może być wyższa niż równowartość kosztów budowy mieszkania o powierzchni 55 mkw., a przy inwestycji w dom, nie może być wyższa niż równowartość kosztów budowy domu jednorodzinnego o powierzchni 70 mkw. Opłata za likwidację książeczki mieszkaniowej z wypłatą premii gwarancyjnej wynosi 40 zł.

W ustaleniu wysokości premii pomogą pracownicy banku. Na prośbę zainteresowanego oszacują oni wysokość premii nawet, jeśli dana osoba na razie nie zamierza z niej korzystać. Pierwsze obliczenie jest bezpłatne. Jeśli jednak po jakimś czasie poprosimy o ponowne oszacowanie wysokości premii, będzie to kosztowało za każdym razem 35 zł.

Średnia premia gwarancyjna wypłacona w 2012 roku wyniosła 11,6 tys. zł.

Jak przekazać książeczkę bliskim?

Osoby, które mają książeczkę wydaną przed 24 października 1990 roku, ale nie zamierzają dokonywać czynności, które pozwalałyby im na skorzystanie z premii, mogą przekazać prawo do książeczki na inną osobę, która z premii skorzysta. Cesja jest możliwa tylko między najbliższymi członkami rodziny, a więc: współmałżonkami (również rozwiedzionymi), rodzicami i dziećmi (również przysposobionymi i przysposabiającymi), dziadkami i wnukami, rodzeństwem biologicznym i przyrodnim, macochą (ojczymem) i pasierbem (pasierbicą).

Istnieje możliwość scedowania prawa do książeczki na dalszego krewnego, aby jednak stał się on jego posiadaczem, konieczne będzie dokonanie kilku cesji. Każda z nich kosztuje 70 zł. Wszelkie formalności związane z przekazaniem prawa do książeczki można załatwić w oddziałach banku PKO BP. Trzeba się tam udać wraz z osobą, na którą ma zostać scedowane prawo. Konieczne będą dokumenty potwierdzające stopień pokrewieństwa.

Czy można oszczędzać na nowych zasadach?

Posiadacze książeczek, którzy chcieliby kontynuować oszczędzanie, mogą zawrzeć umowę o dodatkowych możliwościach oszczędzania na okres od 12 do 60 miesięcy. Minimalna miesięczna kwota wpłaty wynosi 100 zł.

Przygotuj swój turystyczny biznes na sezon

Wideo

Komentarze 1

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

p
piterr

Najbardziej opłaca się zlikwidować książeczkę, kiedy nabyliśmy nieruchomość. Książeczkę można scedować, więc matka może ją przepisać na syna lub dziadkowie na wnuki. Nie ma co szukać po Internecie ile dostaniemy za książeczkę, gdyś samodzielne wyliczenie jest mało realne.
Najlepiej pójść do banku z aktem notarialnym (mamy 90 dni od momentu kupna nieruchomości)i zlikwidować książeczkę z prawem do uzyskania premii gwarancyjnej. W moim przypadku książeczka została założona w połowie lat 80. wkład w momencie likwidacji (jesień 2015 r.) wynosił 1700 zł. Wraz z premią dostałem niecałe 10 000 zł.
Nie opłaca się likwidować książeczki w momencie kiedy remontowaliśmy mieszkanie, dostaniemy wtedy mniej pieniędzy. Najlepiej poczekać aż ktoś w rodzinie będzie kupował mieszkanie (jeśli sami nie zamierzamy kupić lokum).

Dodaj ogłoszenie