Las jest pełen bogactw i darów

Andrzej Gębarowski
Andrzej Gębarowski
Michał Oleski
Michał Oleski

Las jest pełen bogactw i darów

Las stanowi odnawialne źródło dóbr i produktów, z których możemy korzystać. Najważniejsze jest drewno - surowiec w pełni odnawialny, naturalny i ekologiczny. Oprócz drewna las jest pełen innych bogactw, które możemy wykorzystywać np. w kuchni, medycynie naturalnej czy do pielęgnacji ciała. Poniżej przedstawiamy najważniejsze korzyści, jakie czerpiemy z lasów.

Choinki
Świąteczne choinki - zwykle są to świerki lub jodły pospolite - często pochodzą ze szkółek leśnych lub pasów pod liniami wysokiego napięcia, które przebiegają przez las. Większość choinek sprzedawanych przed świętami pochodzi jednak z importu (np. z Danii), ze specjalnych plantacji pozaleśnych. Są to na ogół gatunki nie występujące naturalnie w polskich lasach, takie jak jodła kaukaska.

Grzyby
W Polsce, w przeciwieństwie do wielu krajów Europy, każdy może zbierać grzyby w dowolnej ilości i kiedy tylko zechce. Nie ma żadnych limitów ilości grzybów i na ogół nie ma zakazów wstępu do lasu, poza sytuacjami wyjątkowymi, związanymi na przykład z panującą suszą i niebezpieczeństwem pożaru.
To nie oznacza, że można prawo do grzybobrania nadużywać. Nie wolno na przykład zbierać grzyby w rezerwatach i nie wolno przy okazji grzybobrania niszczyć runo leśne i cenne rośliny leśnego podszytu. Nade wszystko zaś trzeba wiedzieć, co się zbiera, aby było to bezpieczne dla naszego zdrowia. Nie należy też niszczyć grzybów niejadalnych i trujących - zwykle spełniają one ważną rolę, np. w procesie mikoryzy.

Kora
Pozyskiwana jest z wybranych gatunków drzew, najczęściej wiosną. Wykorzystuje się ją m.in. do sporządzenia naparów, płukanek czy nasiadówek - w celach leczniczych. Na przykład kora dębu, zebrana wczesną wiosną, stosowana jest na takie dolegliwości, jak hemoroidy, biegunka, nieżyt żołądka, problemy pokarmowe, zespół jelita drażliwego, nadpotliwość. Korę dębu można też stosować zewnętrznie - na odmrożenia, choroby skóry i oparzenia.

Kwiaty drzew i krzewów
Kwiaty niektórych gatunków drzew i krzewów są jadalne. Wykorzystuje się je nie tylko w kuchni jako składniki potraw, lecz także do produkcji nalewek lub syropów o działaniu leczniczym. Wszechstronne zastosowanie mają na przykład kwiaty lipy. Wypicie naparu z przyrządzonego z kwiatostanu lipy może pomóc osobom, które borykają się z nadmierną nerwowością lub problemami ze snem. Napar z kwiatów lipy ułatwia także trawienie, zwłaszcza tłuszczów. Również osoby z nadciśnieniem powinny docenić dobroczynne działanie takiego naparu. Zebrany kwiat lipy wykorzystywany jest też do przygotowania domowych syropów na pierwsze objawy przeziębienia.

Liście
Stosowane są najczęściej do przygotowania naparów. Mogą być również kiszone lub wykorzystane jako składniki zup czy sałatek. Przykładowo herbatka z igieł sosny to napar dla osób o słabej odporności, zawierający bardzo dużo witaminy C. Okazuje się, że szklanka naparu z igieł sosny ma więcej witaminy C niż szklanka świeżo wyciśniętego soku z pomarańczy!

Miód leśny
Pszczoły, które korzystają z uli specjalnie wystawianych w lesie, zbierają nektar i spadź z wielu gatunków roślin typowo leśnych. Dzięki temu powstają charakterystyczne i wyjątkowe w smaku miody, np. miód spadziowy (z soku wydzielanego przez rośliny pod wpływem żerowania mszyc) lub leśny miód wielokwiatowy.

Owoce leśne
Zawierają bardzo dużo witamin, dzięki czemu są wyjątkowo zdrowe. Przede wszystkim wykorzystuje się je do przygotowania przetworów. Należy tu wymienić owoce jarzębiny, a także jagody, borówki, poziomki i leśne jeżyny. Z owoców jarzębiny można przyrządzić herbatki, konfitury, marmolady i dżemy, a także alkohole (np. jarzębiak) i likiery.

Rośliny zielne
Wiele roślin zielnych jest jadalnych; często wykorzystuje się je w kuchni jako dodatek do potraw.
Podczas leśnych spacerów łatwo natknąć się niską roślinkę o sercowatych liściach, podobnych do liści koniczyny. To szczawik zajęczy - jego młode listki są jadalne, smakują trochę jak limonka i znakomicie gaszą pragnienie. W kuchni wzbogacą smak wiosennych sałatek, zup, twarożków i masła. Świetnie smakują jako dodatek do jajecznicy i jajek na twardo.

Korzenie i kłącza
Pozyskiwane z wybranych roślin wykorzystywane są w medycynie naturalnej. Na przykład wyciąg z pokrojonego korzenia pokrzywy działa moczopędnie i poprawia funkcjonowanie mężczyzn z powiększoną prostatą.

Orzechy
Zbierane są jesienią. Dzięki twardym łupinom mogą być długo przechowywane, aby finalnie wykorzystać je w kuchni do przygotowania orzechowych pyszności.
Oprócz orzechów laskowych, możliwe jest wykorzystanie w kuchni orzeszków buka, czyli bukwi. Orzeszki bukowe są bardzo oleiste; w niektórych sklepach ze zdrową żywnością można kupić olej z nich wytłoczony, który jest doskonałym zamiennikiem oliwy z oliwek. Same orzeszki smakują trochę jak orzeszki laskowe i warto wzbogacać nimi smak sałatek oraz innych potraw. Do sałatek najlepsza jest uprażona bukiew, która świetnie komponuje się z kozim serem, pomidorami oraz sałatą.

Uwaga
Zbieraj tylko te dary lasy, które znasz dobrze. Przestrzegaj prawa - zarówno jeśli chodzi o ochronę gatunków, jak i miejsca oraz metody zbioru. Korzystaj z lasu, ale w zrównoważony sposób, aby nie wyczerpać jego zasobów. W każdej sytuacji staraj się kierować dobrem przyrody, traktując to jako powinność nadrzędną.