Łódź: kapliczka Jana Nepomucena nad Stawami Jana

(Ad.), ŁDK
Kapliczka św. Jana Nepomucena nad Stawami Jana w Łodzi.
Kapliczka św. Jana Nepomucena nad Stawami Jana w Łodzi. materiał Łódzkiego Domu Kultury
Zniszczona w czasie wojny, obecnie odtworzona kapliczka św. Jana Nepomucena przy Stawach Jana święcona jest w sobotę, 8 października, o 17:00. Kapliczka odtworzona została w ramach programu Pejzaż wszystkich świętych", od kilku lat realizowanego przez etnografów z łódzkiego Domu Kultury.

Twórcą nowej kapliczki św. Jana Nepomucena w Łodzi przy Stawach Jana jest Henryk Chałubiec.

Nieistniejąca już, ulokowana niegdyś przed mostem na rzece Olechówce (obecnie ul. Rzgowska) kapliczka wpisała się na stałe w podania i legendy związane z tym miejscem. Obiekt ufundowany został najprawdopodobniej w II połowie XVIII wieku. Jedna z opowieści przypisuje nazwę - "Stawy Jana" - właśnie patronowi owej kapliczki, św. Janowi Nepomucenowi.

Na początku II wojny światowej, w 1940 roku, podczas zarządzonej przez gauleitera Arthura Greisera akcji eliminowania przejawów polskiej religijności, obiekt został zniszczony. Oryginalną, uszkodzoną figurę św. Jana, wykonaną w barokowej manierze, udało się przenieść i ukryć w pobliskim kościele pw. św. Wojciecha. W pomieszczeniu magazynowym przetrwała niemiecką okupację. Odnaleziona w 1965 roku przez ks. Jerzego Spychałę (ówczesnego proboszcza ww. parafii) rzeźba została odrestaurowana, a następnie przekazana do utworzonego muzeum parafialnego w Widawie.

Nowa fundacja w symboliczny sposób nawiązuje do oryginału. Kapliczka typu wnękowego wykonana jest z okrągłego, masywnego bala. W wydrążonej i pomalowanej wnęce znalazła się wyrzeźbiona w ludowej manierze figura św. Jana Nepomucena. Postać kapliczkowego patrona wyróżnia się mocną polichromią i przykuwającymi wzrok atrybutami - krucyfiksem oraz palemką - symbolem męczeńskiej śmierci. Konstrukcja nakryta jest gontem, a całość wieńczy krucyfiks.

***

Łódzki Dom Kultury wraz z Zespołem Nadpilicznych Parków Krajobrazowych zrealizował, w bieżącym roku, kolejny, VI etap projektu "Pejzaż Wszystkich Świętych - rekonstrukcja krajobrazu kulturowego".

PEJZAŻ WSZYSTKICH ŚWIĘTYCH - czytaj więcej!

Do zrekonstruowanych, od 2006 roku, 43 krzyży, kapliczek i figur przydrożnych na terenie 13 powiatów, 28 gmin i 5 parków krajobrazowych województwa łódzkiego, doszły kolejne trzy interesujące obiekty małej architektury sakralnej.

W 2011 roku, ze względu na brak ministerialnego dofinansowania, działania przyjęły nieco inny wymiar. Organizatorzy skupili się głównie na okradzionych z rzeźb wiejskich kapliczkach. Dzięki temu w miejscowościach Góry Mokre i Żeleźnica (obie w powiecie radomszczańskim), po wielu latach figury patronów powróciły na swoje miejsce.

***

Kapliczką w pewnym sensie szczególną jest nowa fundacja w Łodzi. W tym przypadku organizatorzy zdecydowali się na całkowitą rekonstrukcję. Po raz pierwszy obiekt tego typu ustawiony został w dużym mieście - stolicy województwa. Dzięki współpracy z księdzem prałatem Jerzym Spychałą - dyrektorem Muzeum Archidiecezji Łódzkiej, na tzw. "Stawach Jana" (ul. Rzgowska) po kilkudziesięciu latach nieobecności, ponownie stanęła kojarzona z tym miejscem kapliczka.

Wszystkie obiekty mają wspólną cechę. Jest nią rzeźba przedstawiająca Jana Nepomucena - bodaj najbardziej popularny w Polsce wizerunek świętego. Ten czeski kanonik żył w XIV wieku i stał się patronem spowiedników, tonących oraz orędownikiem podczas powodzi, a w tradycji ludowej postrzegany był jako święty chroniący pola przed zalaniem, ale także i przed klęską suszy. Figury z jego podobizną często spotkać można właśnie w pobliżu rzek, kanałów i mostów. Wiąże się to z rozpowszechnioną historią jego męczeńskiej śmierci w wodach Wełtawy, na którą został podobno skazany przez króla Wacława IV, gdy odmówił wyjawienia tajemnicy spowiedzi królowej Zofii podejrzewanej przez męża o zdradę.
(Informacja prasowa Łódzkiego Domu Kultury)

Wideo

Komentarze 3

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

o
okonek

nie mam nic przeciw swiatkom, ale jak sie okazuje stoi za tym moherowe zapalenie mozgu

s
sławek

kolejne wyrzucone pieniądze i niepotrzebna feta. zaraz zamiast drzew będą tylko kapliczki, a zamiast szkół - kościoły.

G
Gościu

Niedługo, gdzie się nie rozejrzymy będą stać jakieś symbole chrześcijaństwa. Oby Palikot dostał się do sejmu.

Dodaj ogłoszenie