Naukowcy z UŁ współautorami odkrycia fotonów wysłanych 7 mld lat temu

Paweł Patora
Udostępnij:
Międzynarodowa grupa badawcza, z udziałem łódzkich astrofizyków, odkryła fotony wyemitowane przed siedmioma miliardami lat.

We wtorek (15 grudnia) w prestiżowym czasopiśmie naukowym „Astrophysical Journal Letters” ukazał się artykuł podsumowujący wyniki tej ważnej obserwacji.

Astrofizycy od dawna badają tempo tworzenia gwiazd we wczesnym wszechświecie. Może to pomóc w wyjaśnieniu, kiedy w gwiazdach powstały ciężkie pierwiastki, z których zbudowane jest jądro Ziemi. Niedawno międzynarodowa grupa badawcza, w której uczestniczą astrofizycy z Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Łódzkiego, odkryła emisję fotonów gamma bardzo wysokich energii z odległej aktywnej galaktyki PKS 1441+25. Fotony gamma, oddziałując z promieniowaniem wczesnych gwiazd, pozwalają uzyskać informacje o tempie powstawania i momencie pojawiania się gwiazd we wszechświecie.

PKS 1441+25 to drugie, tak odległe źródło, w którym została odkryta energetyczna emisja. W sercu tej aktywnej galaktyki znajduje się czarna dziura o masie 70 milionów razy większej od Słońca, otoczona przez dysk gorącego gazu i pyłu.

Gaz zawarty w dysku spada w stronę czarnej dziury, przez co powoduje powstawanie dwóch symetrycznych strug materii, wystrzeliwanych w przeciwnych kierunkach z prędkością bliską prędkości światła. Jedna z tych strug skierowana jest w stronę Ziemi.

Odkrycie byłoby niemożliwe, gdyby nie obserwacje teleskopami MAGIC, umieszczonymi na wysokości 2200 m n.p.m. na wyspie kanaryjskiej La Palma. MAGIC to układ dwóch 17--metrowych teleskopów, które umożliwiają mierzenie promieniowania do kilkadziesiąt bilionów razy bardziej energetycznego niż światło widzialne. Projekt powstał w wyniku współpracy 160 badaczy z Niemiec, Hiszpanii, Włoch, Polski, Szwajcarii, Finlandii, Bułgarii, Chorwacji, Indii i Japonii.

Naukowcy z Katedry Astrofizyki Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej UŁ - prof. Włodzimierz Bednarek, dr hab. Andrzej Niedźwiecki, dr Julian Sitarek i dr hab. Dorota Sobczyńska biorą udział w projekcie MAGIC od chwili jego powstania, czyli od ponad dziesięciu lat.

- Co roku dwie osoby z naszego zespołu wyjeżdżają, aby pobrać dane do obsługi teleskopów - informuje dr Julian Sitarek. - Zajmujemy się zarówno przygotowaniem oprogramowania, jak i interpretacją fizyczną. Prof. Bednarek pracuje w komitecie lokacji czasu w projekcie (w ubiegłym roku był szefem tego komitetu), ja natomiast zajmuję się głównie koordynacją programu aktywnych galaktyk.

Najważniejsze wydarzenia minionego tygodnia w skrócie
7-13 grudnia 2015 r.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Przejdź na stronę główną Dziennik Łódzki
Dodaj ogłoszenie