Patrick Modiano, czyli francuski mistrz nastroju. Kim jest laureat literackiej Nagrody Nobla 2014

Bożydar BrakonieckiZaktualizowano 
W tym roku smakiem musieli się obejść: mocno typowana reportażystka Swietłana Aleksijewicz, wieczni kandydaci Haruki Murakami i Philip Roth oraz nasz rodak - poeta Adam Zagajewski.

Gdy w czwartek wieczorem w paryskim mieszkaniu Modiano strzeliły triumfalnie korki od szampana, jednym z honorowych gości była Elizabeth Grate, wydawca pisarza w Szwecji. To przede wszystkim dzięki niej akademicy mogli zapoznać się z twórczością Modiano, podobnie jak wcześniej mogli poznać powieści innego Francuza - Jeana-Maria Le Clézio. Grate wzięła ich przed laty pod swoje skrzydła i efekty widzimy.

Patrick Modiano cieszy się od lat we Francji wielkim powodzeniem, stąd specjalnego zaskoczenia z jego triumfu w kręgach literackich nie odnotowano. Zdumieni są raczej bukmacherzy i łowcy sensacji, którzy obstawiali w tym roku białoruską reportażystkę Swietłanę Aleksiejewicz, a także weteranów w kolejce do najważniejszej z nagród - Harukiego Murakamiego oraz Philipa Rotha. Po ogłoszeniu werdyktu Akademii komentator "Guardiana" pozwolił sobie na złośliwą uwagę, że tak długie czekanie na Nobla w przypadku tego ostatniego może się ostatecznie skończyć żałobą. To lekki przytyk do zimnych serc akademików i przypomnienie, że Roth skończył już 81 lat.

"Za sztukę pamięci i dzieła, w których uchwycił najbardziej niepojęte ludzkie losy i odsłaniał świat czasu okupacji" - tak brzmi oficjalne uzasadnienie nagrody dla Modiano. I dobrze oddaje jego literackie zainteresowania oraz upodobania. Jego powieści są krótkie (zwykle nie przekraczają 200 stron), często pojawia się w nich motyw ojca, niedopowiedzenia i poetyckiej wieloznaczności. Równie często można u niego dostrzec wątki pamięci, zapomnienia, tożsamości i winy. Na kartach jego powieści nieodmiennie pojawia się Paryż.

Dlatego nad Sekwaną pisarz uchodzi za mistrza nastroju. Odczuć go można w jego kilkudziesięciu powieściach i zbiorach opowiadań, ale też w scenariuszach filmowych, m.in. "Lacombe Lucien" o małoletnim francuskim kolaborancie z 1974 r., i "Bon voyage" o Francji podbijanej w 1940 r. przez Niemców (2003).

Kariera Modiano ruszyła w 1968 r., kiedy zadebiutował głośną powieścią "La Place de l'Étoile". W 1972 r. otrzymał nagrodę Akademii Francuskiej za powieść "Les Boulevards de ceinture", w 1978 r. zaś zdobył najbardziej chyba prestiżową francuską nagrodę literacką - Nagrodę Goncourtów - za powieść "Ulica ciemnych sklepików".

***

Patrick Modiano po polsku

1. "Nawroty nocy"
Pisarz zastanawia się nad dwoistością ludzkiej natury. Bohater jego powieści jest od początku do końca nieodgadniony: pracuje jednocześnie dla Ruchu Oporu i Gestapo, jest zdrajcą, ale też bohaterem, a przy tym nurza się w infantylności i heroizmie. Modiano to nie wystarcza - zsyła na zdezorientowanego bohatera dodatkowe plagi.

2. "Ulica ciemnych sklepików"
Modiano znów na okupacyjnych ścieżkach. Jego bohaterowie wspominają okrutny czas z pasją, ale też z poczuciem straconego czasu. Po tej powieści krytycy ukuli dla Modianowskiej techniki literackiej specjalny termin - "intuicja retrospektywna". Dziś nad Sekwaną pisarz jest jej najwybitniejszym przedstawicielem, choć po Noblu może się spodziewać armii naśladowców.

3. "Zagubiona dzielnica"
Modiano sentymentalny. W tej jego powieści intryga wije się następująco: na spotkanie z japońskim wydawcą przyjeżdża do Paryża pisarz Ambrose Guise. Do końca nie wiadomo, czy jest Francuzem, czy Anglikiem, wiadomo natomiast, że w scenerii najpiękniejszego z miast usiłuje spełnić swoje najważniejsze pragnienie- spotkać kobietę, która przed laty skradła mu serce.

polecane: FLESZ: Podział Mandatów po wyborach parlamentarnych

Wideo

Materiał oryginalny: Patrick Modiano, czyli francuski mistrz nastroju. Kim jest laureat literackiej Nagrody Nobla 2014 - Polska Times

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3