reklama

Ser z Widzewa, czyli Dzianina. Oraz inne rzeźby, które znamy i lubimy... Albo te, o których Łódź zapomniała...

Maciej Kałach
Maciej Kałach
Jesienny remont tzw. sera (stojącego nomen omen przy fastfoodzie serwującym cheeseburgery) wzbudził zainteresowanie, przynajmniej części łodzian, powojennymi rzeźbami plenerowymi. Czym tak naprawdę jest „ser” i co dzieje się z innymi dziełami, na które możemy natknąć się podczas spacerów? Grzegorz Gałasiński
Jesienny remont tzw. sera (stojącego nomen omen przy fastfoodzie serwującym cheeseburgery) wzbudził zainteresowanie, przynajmniej części łodzian, powojennymi rzeźbami plenerowymi. Czym tak naprawdę jest „ser” i co dzieje się z innymi dziełami, na które możemy natknąć się podczas spacerów?

„Ser” jest znany każdemu z mieszkańców Widzewa-Wschodu oraz osobom, które w drodze do centrum Łodzi – z jej wschodnich krańców – mijają rondo Inwalidów. Ale tylko część z nich wie, że rzeźba z 1992 r. wcale nie przedstawia nabiału. Nosi ona nazwę Dzianina, a jej autorem jest Andrzej Jocz, wybitny artysta oraz wieloletni pedagog łódzkiej Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi, który zmarł w sierpniu 2019 roku.

– „Gdy przyjrzycie się rzeźbie świeżym okiem, być może dostrzeżecie inspirację artysty – fragment rękawa schodzącego z maszyny dziewiarskiej, którego oczka zwężają się i stają powoli niewidoczne” – można przeczytać w publikacji pt. „Łódzki Szlak Rzeźb, Widzew-Wschód i Zarzew” (wydanej przez Łódzki Detal).

– To był początek lat 90., kiedy Spółdzielnia Mieszkaniowa „Bawełna” ogłosiła konkurs na rzeźbę, która będzie się wiązała z włókienniczą tradycją miasta i jednocześnie nada charakter blokowisku – wspominał prof. Andrzej Jocz na łamach „Dziennika Łódzkiego” w 2006 r. – Nie przeszkadza mi, że łodzianie nazywają konstrukcję „serem”. Sam już się nawet przyzwyczaiłem do tej nazwy i zwykle się nią posługuję. Myślę, że dzięki temu stała się integralną częścią osiedla. A taka, moim zdaniem, powinna być funkcja rzeźby przestrzennej.

Robotnicy odmalowali „ser” w odcieniu błękitu w październiku na zlecenie Spółdzielni Mieszkaniowej Batory w Łodzi – bo Dzianina stoi obecnie na jej terenie.

– Malują rzeźbę na niebiesko, ponieważ taki był pierwotny zamysł autora. Robią to pod okiem brata autora. Ostatnia renowacja miała miejsce przez dziesięcioma laty – opowiadał Marek Rybka, zastępca prezesa spółdzielni.

Prof. Andrzej Jocz jest też autorem m.in. rzeźby przedstawiającej zegar słoneczny w parku Staromiejskim (z 1975 r.). Konstrukcja to artystyczne ujęcie wycinku Układu Słonecznego, ale umieszczone w niej otwory znów mogą nasuwać skojarzenia z serem...
Niestety, obecnie zegar jest upstrzony bazgrołami. Mają one zniknąć podczas renowacji wszystkich rzeźb w Parku Staromiejskim, którą magistrat – jak informują jego urzędnicy – planuje na „następne lata”.

Nie wszyscy z autorów plenerowych obiektów, umieszczonych w parku Staromiejskim, są zadowoleni ze stanu, w którym znajdują się ich dzieła. Grażyna Roman-Dobrowolska, warszawska artystka uważa, że Łódź źle dbała o rzeźbę pt. „Matkom”, którą, jak wspomina, władze naszego miasta zakupiły od niej na przełomie lat 60. i 70 – po wystawie rzeźby plenerowej w pasażu przylegającym do ul. Piotrkowskiej.

Przykład uratowania zaniedbanej konstrukcji to losy Dzwonów dla Łodzi – czyli czterech kilkumetrowych słupów, ustawionych w kształt rombu. Słupy to instalacja, której autorem jest amerykański artysta Gene Flores, uczestnik międzynarodowej akcji Łódź Biennale sprzed trzech dekad: wtedy dzwony symbolizowały przemiany zachodzące w Polsce. Nowego znaczenia zyskały, gdy na początku XXI wieku zaczęły służyć do rozwieszania reklam... W końcu, w 2016 r. w związku z budową hotelu na rogu alei Kościuszki i Mickiewicza, po odnowieniu, słupy trafiły w okolicę ASP.

MuzoTok: Zuza Jabłońska

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 4

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

r
rąbu?

rąbu?r

h
ha

Tej rzeźbiarce co zatytułowała dzieło "Matkom" to chyba chodził po głowie narząd który sprawia że kobieta staje się matkom , przecież to wyraźnie dwa penisy , jeden stoi drugi leży .

B
Biały Pan

W ten servto chłopaki widzewiaki walą jak z meczu wracają. A potem opowiadają jaką to laske obracali.

p
pomnik smoleński

postawiłem dziś rano

z brązu jest

wody nie spuściłem

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3