Subkonto ZUS. Jak odziedziczyć konto w OFE po krewnym? Czy, można odziedziczyć subkonto ZUS? Jak odziedziczyć środki na nim? 16.04.2021

Andrzej Gębarowski
Andrzej Gębarowski

Wideo

Zobacz galerię (11 zdjęć)
Subkonto ZUS. Jak odziedziczyć konto w OFE po krewnym? Czy, można odziedziczyć subkonto ZUS? Jak odziedziczyć środki na nim? Czy mogą wejść w skład spadku? Okazuje się, że w pewnych przypadkach jest to możliwe, choć nie dotyczy całości zgromadzonego na koncie zmarłego kapitału. Jakie to przypadki – o tym w dalszej części artykułu.

Subkonto ZUS. Jak odziedziczyć konto w OFE po krewnym? Czy, można odziedziczyć subkonto ZUS? Jak odziedziczyć środki na nim?

Jak wiadomo, każdy ubezpieczony w ZUS pracownik odprowadza co miesiąc składkę emerytalną, wynosząca 19,52 proc. jego zarobków. Obecnie trafia ona na dwa lub trzy konta: podstawowe konto ZUS, subkonto ZUS i ewentualnie konto w OFE (Otwartym Funduszu Emerytalnym). Pytanie brzmi: które składki podlegają dziedziczeniu w przypadku śmierci ubezpieczonego, a które bezpowrotnie przepadają?

Odpowiedź na pozór jest prosta, ale w miarę, jak zagłębimy się w temat, stanie się skomplikowana. Zacznijmy jednak od rzeczy nie do podważenia: otóż składki emerytalne zgromadzone na podstawowym koncie ZUS nie podlegają dziedziczeniu. Koniec, kropka. Z chwilą śmierci ubezpieczonego, jego składki przejmowane są przez ZUS i zasilają budżet tej instytucji. Nie zobaczy ich nigdy ani małżonka zmarłego, ani jego dzieci.

Inaczej przedstawia się sprawa ze składkami zgromadzonymi na subkoncie ZUS i na rachunku w OFE. Podlegają one dziedziczeniu na tych samych zasadach, niezależnie od konta. Zanim poznamy reguły tego dziedziczenia, zatrzymajmy się na chwilę i spróbujmy oszacować wielkość zgromadzonych kwot.

Ile (procent) na jakie konto

Po wejściu w życie nowelizacji ustawy o OFE i zmuszeniu nas do podjęcia decyzji o kontynuowaniu bądź zaniechaniu oszczędzania w OFE, podział naszej składki emerytalnej składki (19,52 proc.) pomiędzy poszczególne konta wygląda następująco:
12,22 proc. jest zapisywane na indywidualnym koncie podstawowym w ZUS,
7,3 proc. zostanie zapisane na indywidualnym subkoncie w ZUS (dotyczy osób, które zrezygnowały z OFE),
4,38 proc. zostanie zapisane na indywidualnym subkoncie w ZUS (dotyczy osób, które pozostały w OFE)
2,92 proc. zostanie zapisane na koncie w OFE (oczywiście dotyczy tylko osób, które zechciały pozostać w OFE).

Ewentualne dziedziczenie dotyczy zatem 7,3 proc. naszych składek (gromadzonych co miesiąc) na subkoncie ZUS, albo też 4,38 proc. na subkoncie ZUS i 2,92 proc. na koncie OFE.

To podsumowanie nie oddaje jednak całej prawdy, gdyż nie uwzględnia faktu, że część aktywów (kapitału ze składek) zgromadzonych na rachunkach w OFE zostało „przeprowadzonych” na subkonta w ZUS. Oznacza to, że procenty opisujące podział składki pomiędzy poszczególne konta nie oddają całej prawdy, gdyż subkonta ZUS wzbogaciły się jednorazowo kosztem OFE i są tam obecnie zapisane całkiem spore kwoty.

Podział procentowy nie uwzględnia także tzw. suwaka, czyli mechanizmu przesuwania na 10 lat przed datą przejścia na emeryturę po 1/10 rocznie kapitału z OFE na subkonto w ZUS.

W sumie więc kapitał zgromadzony na subkoncie zyskuje ­ w miarę upływu lat - coraz bardziej na znaczeniu.

Kogo powiadomić

O śmierci ubezpieczonego należy powiadomić OFE, a fundusz przekaże tą wiadomość także do ZUS-u. Innymi słowy, jeśli ubezpieczony posiadał subkonto w ZUS i jednocześnie był członkiem OFE, proces podziału środków rozpoczyna się w funduszu emerytalnym. OFE ma obowiązek zawiadomić ZUS w ciągu 14 dni od podziału, zarówno o osobach, na rzecz których nastąpił podział środków zgromadzonych na rachunku w OFE, jak i o ich udziale w tych środkach. Podział środków na subkoncie ZUS jest więc konsekwencją podziału składek zgromadzonych w OFE. Po tym jak do ZUS wpłynie stosowne zawiadomienie z funduszu emerytalnego, Zakład ma 3 miesiące na podział środków zapisanych na subkoncie.

Jeśli zmarły miał jedynie subkonto w ZUS (jako pamiątkę po przeprowadzce z OFE), należy powiadomić bezpośrednio ZUS. Powinien to zrobić małżonek osoby zmarłej, ewentualnie osoba uposażona. Po złożeniu przez osoby uprawnione wniosku wraz z kompletem załączników, ZUS w terminie 3 miesięcy dokonuje wypłaty środków.

Reguły dziedziczenia – dwa przypadki

Przejdźmy teraz do reguł dziedziczenia. Są dwa przypadki dziedziczenia składek. Jeśli śmierć ubezpieczonego, posiadacza subkonta ZUS/ konta w OFE, nastąpi przed wypłatą pierwszej emerytury, wypłata zgromadzonych na tych kontach środków nastąpi w dwóch częściach. Pierwsza część należy się małżonkowi zmarłego, druga część należna jest osobie wskazanej (uposażonej) przez zmarłego.

Jeśli natomiast śmierć ubezpieczonego, posiadacza subkonta ZUS/konta w OFE, nastąpi już po wypłacie pierwszej dożywotniej emerytury kapitałowej, ale w okresie pierwszych trzech lat pobierania tej emerytury, osobie uposażonej należy się wypłata jednorazowego świadczenia pieniężnego w postaci tzw. wypłaty gwarantowanej.

Przypadek pierwszy – przed pierwszą wypłatą

Ustawa o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych przewiduje wypłatę środków zgromadzonych na rachunku osoby ubezpieczonej w związku z jej śmiercią w dwóch częściach. Pierwsza część należy się małżonkowi zmarłego członka OFE, druga część należna jest osobie wskazanej (uposażonej) przez zmarłego członka OFE.

Zgodnie z postanowieniem art. 131 ustawy, OFE dokonuje wypłaty połowy środków zgromadzonych na rachunku zmarłego na rachunek małżonka w otwartym funduszu, w zakresie, w jakim środki te stanowiły przedmiot małżeńskiej wspólności majątkowej. Jeżeli więc nie nastąpiło żadne ograniczenie wspólności, na rachunek małżonka, prowadzony w OFE, zostanie przelana połowa zgromadzonych środków. Jeżeli małżonek zmarłego nie ma rachunku w OFE i nie założy go samodzielnie, fundusz zobowiązany jest mu taki rachunek założyć.

Środki zgromadzone na rachunku zmarłego członka OFE, które nie zostaną wypłacone małżonkowi ubezpieczonego, przekazywane są, zgodnie z postanowieniem art. 132, osobom uposażonym przez zmarłego. Wypłaty takiej dokonuje się w terminie 3 miesięcy, ale nie wcześniej niż w terminie miesiąca od dnia przedstawienia dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby uprawnionej. Wypłata następuje w formie wypłaty jednorazowej lub w ratach płatnych przez okres nie dłuższy niż 2 lata, zgodnie z pisemną dyspozycją osoby uprawnionej.

Jeżeli osobą uprawnioną jest małżonek zmarłego, może on wydać dyspozycję o przelaniu środków na swój rachunek w otwartym funduszu emerytalnym.

Osoba ubiegająca się o wypłatę środków po zmarłym obowiązana jest okazać: odpis aktu zgonu, odpis aktu małżeństwa oraz pisemne oświadczenie stwierdzające, czy do chwili śmierci członka funduszu nie zaszły żadne zmiany w stosunkach majątkowych między małżonkami.

Jeżeli wskazano uposażonych, kapitał zgromadzony na rachunku OFE nie wchodzi w skład masy spadkowej, i tym samym nie mają tu zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego (np. uznanie uposażonego za niegodnego dziedziczenia nie ma znaczenia przy przyznaniu środków z OFE). W razie braku osób wskazanych przez zmarłego, zgromadzone środki wchodzą w skład spadku. W przypadku, gdy osoba uposażona odrzuciła spadek, nie może się ona domagać wypłacenia środków zgromadzonych na rachunku zmarłego.

Wszystkie powyższe reguły dziedziczenia dotyczą także subkonta w ZUS.

Przypadek drugi - wypłata gwarantowana

Osobie uposażonej przez emeryta, który posiadał subkonto ZUS lub konto w OFE i zmarł w okresie pierwszych trzech lat pobierania emerytury, należy się wypłata jednorazowego świadczenia pieniężnego w postaci tzw. wypłaty gwarantowanej.
Wypłata gwarantowana jest ustalana jako różnica między kwotą środków zewidencjonowanych na subkoncie a iloczynem liczby pełnych miesięcy, jakie upłynęły od początku miesiąca, w którym po raz pierwszy wypłacono emeryturę, do końca miesiąca, w którym nastąpiła śmierć emeryta, oraz 1/37 części kwoty zewidencjonowanej na tym subkoncie.

Matematycznie wzór wygląda więc tak:
Wypłata gwarantowana = stan subkonta - (liczba miesięcy pobieranej emerytury x (stan subkonta/37)).

W przypadku wypłaty z OFE zamiast stanu subkonta trzeba oczywiście podstawić stan konta w OFE.

Brak wskazania osoby uposażonej oznacza wskazanie jako osoby uposażonej współmałżonka, o ile w chwili śmierci emeryta pozostawał z nim we wspólności majątkowej, a w pozostałych przypadkach wypłata gwarantowana wchodzi w skład spadku.

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie