Województwo łódzkie się wyludnia i starzeje. Prof. Anna Janiszewska mówi o konsekwencjach sytuacji demograficznej

Alicja Zboińska
Alicja Zboińska
Niekorzystne zjawiska w województwie łódzkim
Niekorzystne zjawiska w województwie łódzkim Archiwum
Udostępnij:
Rozmowa z prof. Anną Janiszewską z Katedry Geografii Regionalnej i Społecznej Uniwersytetu Łódzkiego, o wyludnianiu się województwa łódzkiego i o tym, czy można temu zaradzić.

Ze wstępnych wyników Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2021 wynika, że w ciągu 10 lat województwo łódzkie straciło ponad 128 tys. mieszkańców, czyli 5,1 proc. ludności. Z jakich powodów do tego doszło?

Postępujące od wielu lat wyludnianie regionu łódzkiego to wynik zarówno tzw. ubytku naturalnego jak i odpływu ludności. Większe znaczenie ma ujemny przyrost naturalny, czyli sytuacja, gdy umiera więcej ludzi niż się rodzi. Wskutek migracji nasz region traci 1/4 ludności, pozostałych wskutek przewagi zgonów nad urodzeniami. Mieszkańców szybciej tracą miasta niż wsie. W samej Łodzi, która skupia ponad 44 proc. ludności miejskiej w województwie, obserwujemy głęboki regres demograficzny. W latach 1990-2020 ludność Łodzi zmniejszyła się o 180 tys., czyli ponad 21 proc. Niekorzystne tendencje nasiliły się pod wpływem przemian, które dokonały się po 1989 roku i były związane z transformacją ustrojową, gospodarcza i społeczną. Wpływ mają także przemiany kulturowe, które określają zmiany wzorców zachowań.

Czy są obszary województwa łódzkiego, które skutecznie bronią się przed wyludnianiem?

W 2020 roku w 29 gminach naszego regionu (ponad 16 proc.) odnotowano dodatni przyrost naturalny. Dotyczy to głownie gmin wiejskich położonych wokół Łodzi, a także wokół innych miast, np. Piotrkowa, Bełchatowa, Skierniewic, Tomaszowa. Tam przeprowadzają się dotychczasowe mieszczuchy.

A gdzie w województwie łódzkim depopulacja jest największym problemem?
Wyludniają się nie tylko miasta, ale także gminy wiejskie położone na obrzeżach województwa. Zmienia się także przyczyna depopulacji i jest to szczególnie niekorzystne zjawisko. Tradycyjnie główną przyczyną wyludniania się danego regionu są migracje, natomiast nowy typ, z którym obecnie mamy do czynienia, jest kształtowany jest przez ubytek naturalny, czyli przewagę zgonów nad urodzinami. Pandemia Covid-19 niewątpliwie także przyczyniła się do pogłębienia procesów depopulacyjnych.

Jakie są najważniejsze konsekwencje zmniejszania się liczby ludności, zarówno w krótkiej jak i w długiej perspektywie?

Szczególnie niebezpieczne jest wyludnianie się stolicy województwa, ze względu na duże rozmiary spadku liczby ludności. To Łódź -jako największe miasto regionu- powinna podtrzymywać rozwój województwa w sferze jakościowej, jednak może być to trudne w obecnych warunkach. Do bardzo niekorzystnych konsekwencji depopulacji należą pogłębiające się starzenie się ludności oraz zaburzenie proporcji grup wieku. Zmniejsza się liczba ludności w wieku przedprodukcyjnym i produkcyjnym, rośnie w wieku poprodukcyjnym.

Jak można się bronić przed wyludnianiem naszego regionu?

Można z tym walczyć prowadząc politykę ludnościową, a wykorzystując jej różne instrumenty kształtować zjawiska demograficzne. Mam na myśli takie zjawiska jak urodzenia czy zgony. Są one uwarunkowane wieloma czynnikami o charakterze nie tylko ekonomicznym, ale także socjologicznym i kulturowym.

Czy rozwiązaniem naszych kłopotów ludnościowych może być imigracja z Ukrainy, która trwa od lat, a zwiększyła się po wybuchu wojny?

Sytuacja demograficzna naszego regionu wskazuje jasno: pandemia koronawirusa pogłębiła przewagę zgonów nad urodzeniami i trudno oczekiwać szybkiej zmiany tego stanu rzeczy. Można natomiast spodziewać się, że migracja ludności z innych państw do Polski, nie tylko z Ukrainy, może być czynnikiem łagodzącym problemy ludnościowe naszego regionu. Musi być jednak spełniony jeden warunek: migracja musi mieć charakter stałego zjawiska, a nie krótkotrwałego, związanego z konkretnym wydarzeniem.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Jak długo będzie rządził drugi rząd Élisabeth Borne?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Dziennik Łódzki
Dodaj ogłoszenie