Znaleziono synagogę Alte Szil w Łodzi [ZDJĘCIA]

Matylda WitkowskaZaktualizowano 
Synagoga Alte Szil zbudowana została w 1871 roku
Uczestnicy warsztatów archeologicznych odkryli ślad po zburzonej w 1939 roku synagodze Alte Szil w Łodzi. Jej odnalezienie nie było łatwe: nikt w Łodzi nie był już w stanie wskazać miejsca, gdzie się znajdowała. Nie stała ani w miejscu pomnika Mojżesza, ani pamiątkowej płachty, lecz...

Na pomysł odnalezienia pozostałości synagogi stojącej kiedyś przy ulicy Wolborskiej 20 wpadła Joanna Podolska, dyrektorka Centrum Dialogu im. Marka Edelmana. - Nikt dokładnie nie wiedział, gdzie stała synagoga. Każdy łódzki przewodnik pokazywał inne miejsce. I każdy był przekonany, że ma rację - tłumaczy.

Jak to możliwe? Synagoga Alte Szil zbudowana została w 1871 roku niedaleko drewnianej synagogi z początku XIX wieku. Była jednym z ciekawszych budynków w Łodzi. Była postawiona w stylu orientalnym według projektu Jana Karola Mertschinga. Jej wygląd miał przypominać o pochodzeniu i tradycji łódzkich Żydów.

W listopadzie 1939 roku wraz z innymi łódzkimi synagogami została spalona przez Niemców. W 1940 roku rozebrano ją, podobny los spotkał też sąsiednie budynki. Teren włączono w obrąb getta. W latach 50- tych postawiono w tym miejscu bloki, a ulice wytyczono na nowo. I ślad po synagodze zaginął.

Próbę jej odnalezienia pod okiem Pawła Zawilskiego, archeografa z Uniwersytetu Łódzkiego podjęła w tym tygodniu grupa wolontariuszy, uczestników warsztatów Odkryj z Nami Synagogę Alte Szil. Warsztaty są częścią obchodów 69. rocznicy likwidacji Litzmannstadt Ghetto, których tematem przewodnim jest synagoga Alte Szil.

Na podstawie zdjęć lotniczych i starych map wytyczono sondaż archeologiczny na trawniku przy ul. Zuli Pacanowskiej 8, tuż koło Szkoły Podstawowej nr 45. - Naszym celem było odnalezienie południowo-zachodniego narożnika synagogi - mówi Aleksander Andrzejewski, archeolog z Uniwersytetu Łódzkiego pomagający w badaniach.

W wykopie pojawiły się dwa fragmenty murów. Jeden stał prostopadle do obecnej ulicy, drugi był pod kątem, tak jak kiedyś ulica Wolborska.... - Niestety, najprawdopodobniej jest to pozostałość sąsiadującej z synagogą kamienicy - ocenia Andrzejewski.

Po kilku dniach archeolodzy przenieśli się bliżej szkoły. Tu mieli więcej szczęścia. W wykopie pojawił się ślad po fundamencie z fragmentami gruzu. - To bardzo zniszczony relikt północnej ściany synagogi - ocenia Paweł Zwilski.

Niestety z synagogi ani jej otoczenia wiele nie zostało. - Nie ma ani posadzki synagogi, ani otaczającego ją bruku. Został tylko ślad po fundamencie, nie ma nawet cegieł, które układałyby się w mur - mówi Zawilski. - Nie możemy jednak wykluczyć, że gdzieś znajdziemy większe fragmenty synagogi.

Badacze znaleźli też fragmenty ozdób z piaskowca. - To muszą być fragmenty synagogi. Takie ozdoby w tej okolicy miała tylko ona - mówi Andrzejewski.

Udało się za to ustalić historyczny przebieg ulicy Wolborskiej. Pierwsze w historii wykopaliska archeologiczne na terenie Starego Miasta w Łodzi wzbudziły ogromne zainteresowanie mieszkańców. Do kopiących przez cały tydzień podchodzili łodzianie i dawali dobre rady.

- Niemal każdy z mieszkańców mówił, że kopiemy źle. Niestety, niewiele to wniosło, bo każdy pokazywał, że synagoga była w innym miejscu - mówi Andrzejewski. - Jedna starsza pani pokazywała zdjęcia okolicy i miejsce, gdzie w młodości siadywała na ławce. Niestety to też niewiele pomogło - dodaje.

Wykopy wykonali wolontariusze, miłośnicy historii z Łodzi: osiem pań i dwóch panów. Większość brała udział w pracach archeologicznych po raz pierwszy. - To bardzo ciekawe doświadczenie, w kolejnych wykopaliskach też wezmę udział - mówi Anna Majewska, studentka geografii. - Zdecydowałam się na udział, bo interesuję się historią łódzkich Żydów.

Dane zebrane podczas warsztatów mają ułatwić prowadzenie następnych, większych już prac wykopaliskowych w następnym roku. Łódzkie Centrum Dialogu chce znaleźć sponsora badań. - Nie jest wykluczone, że gdzieś znajdziemy większe pozostałości synagogi - ocenia Zawilski. - Z drugiej strony może już nie być nic. Nawet obecnie nie brakuje ogłoszeń "przyjmę gruz". Być może kiedyś ktoś też przyjął gruz i resztki synagogi znajdują się w fundamentach sąsiednich bloków.

Jest za to pomysł, by w przyszłości na stałe oznaczyć w terenie zarys synagogi.

polecane: FLESZ: Wybory do Parlamentu Europejskiego. To musisz wiedzieć.

Wideo

Materiał oryginalny: Znaleziono synagogę Alte Szil w Łodzi [ZDJĘCIA] - Dziennik Łódzki

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 23

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.
b
barca

Zawiść, nienawiść, antysemityzm - to wszystko wyłazi z wielu zamieszczonych tu komentarzy. OBRZYDLISTWO!!!

zgłoś
B
Borys

Ludzie, wy jesteście jacyś dziwni. Według mnie, to niech tu powstanie największy w Europie Pałac Kultury i Nauki Żydowskiej i jeszcze bym zorganizował coroczny zjazd Żydów z wszystkich kontynentów, żeby mieszkali w naszych łódzkich hotelach jedli macę z łódzkich piekarni i wydawali tu swoje dolary, a my byśmy się tylko śmiali od ucha do ucha, jak Górale z Zakopanego, którzy zawsze mają chętnych do zwiedzania swoich pięknych gór.

zgłoś
P
Polak

taaak...w krematoriach Niemcy za aprobatą pana Hitlera palili - trupy... czyli zwłoki wszystkich podbitych i wyniszczanych narodów Europy, a nie żydów - tylko trupy żydowskie i innych nacji - widzisz "misiorny" różnicę tradycyjnej żydowskiej dwuznaczności twojego pytania?

zgłoś
D
DZIADEK

JEŚLI MIELI TO OK A JAK NIE TO POLICJA I PROKURATOR

zgłoś
p
polska młodzież

sam wykazujesz się dyletanctwem...żydzi dobrze wiedzą, gdzie szukać "swojego" - i gdzie stał ten budynek.Dla żydostwa jest to dobra propaganda, którą usłyszy świat - jak to polska młodzież przejmuje się ich historią i odwala za nich robotę przy szpadlu - z miłości... za darmo...
cytat :Wykopy wykonali wolontariusze, miłośnicy historii z Łodzi... ha ha ha - amatorze - reflektancie!...

zgłoś
j
junona

Pomnik już postawili, na bałwana zabrali kawał parku. Teraz pewnie zabiorą teren szkoły, no bo jak kiedyś synagoga...

zgłoś
Ł
Łódzki Pan

Czy kiedykolwiek to się skończy?Czy w Izraelu ktokolwiek kiedykolwiek przejmował się Polakami?Do końca świata będzie codzienne pitolenie o Żydach?Polska jest polska i tylko polska.W rozmowach ze starszymi ludżmi nikt nie lubił Żydów.Nie spotkałem nikogo kto pałalby do Żydów sympatią.Jak cokolwiek sie na nich powie od razu jesteś antysemita.A oni mogą wszystko.To to samo jak murzyn powie - Ty biała świnio- to nic takiego ale jak odwrotnie to jesteś rasista.Nie mam nic przeciwko Żydom ale takie codzienne pitolenie może skutkowac ogólną niechecią.Czy Polacy nie gineli w czasie ostatniej wojny?Mało Polaków wymordowali niemieccy faszysci.Dlaczego nie wolno urzywac słowa niemieccy???Jeszcze trochę czasu a w wojnie gineli tylko Żydzi no i oczywiście to Polacy byli sprawcami najgorszego co Żydów spotkało. Taka niestety jest prawda że pieniądze są zawsze najwazniejsze.A kasa to Żydzi i dlatego wszystko się wokół nich kreci.Jak to według starego powiedzenia - ulice wasze ale kamienice nasze -To tyle na temat czy szukac synagogi czy nie szukac.Szukac!!! Zburzyć szkołe i postawić co najmniej Pomnik!pa

zgłoś
ż
żyd z niciarki

to kawał naszej histori szalom

zgłoś
B
Bałuty

– odwiedzał święte dla Żydów miejsce – Amerykę oraz studiował tam Torę.
Tak stał się Żydem Kellerem, bo przedtem był Polakiem Skowrońskim :)

zgłoś
s
stncls67

kwestionujesz możliwość kupowania za własne pieniądze. co więcej, kwestionujesz prawo do odzyskiwania swojej własności. jesteś kretynem.

zgłoś
m
misiorny

"Pewien pan" to Adolf Hitler, a "wiedział, co z nimi robić" to znaczy palić Żydów w krematoriach, taaak?
Ty jesteś Polakiem?

zgłoś
P
Polak

mikro_klik ! - zdaje się, że nie masz pojęcia o tym kto wykupuje w Łodzi mieszkania w nowo powstałych strzeżonych osiedlach i za czyje pieniądze, więc może sam podlecz swoją wiedzę o spiskowcach, zanim będziesz - mądry Polak po szkodzie...

zgłoś
j
jakelo

Ależ amatorszczyzna... należało zacząć od ustalenia położenia działki na której stała synagoga, a była to działka nr. 202... ona przecinała podstawówkę w jej środkowej części, jezdnię ul. Pacanowskiej i kończyła się na trawniku przy tej jezdni. Może należało kopać na tym trawniku... To dziwne że wykopkowi z uniwerku wykazali się aż takim dyletanctwem.

zgłoś
P
Polak

Narodowość Mniejszościowa a się rzuca jakby byli u siebie. Pewien pan kiedyś wiedział co z nimi zrobić.

zgłoś
m
mikro_klik

Pisz, pisz te brednie. Na pewno Ci ktoś uwierzy, bo takich palantów i spiskowców niestety nie brak.

zgłoś
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3