Flaga podkreśla odrębność i suwerenność państw [WYWIAD]

rozm. Joanna Leszczyńska
Maciej Stanik
Rozmowa z dr. Tomaszem Mleczkiem, szefem gabinetu heraldyczno-genealogicznego na Zamku Królewskim w Warszawie.

W 2004 roku Sejm uchwalił Święto Flagi Rzeczpospolitej. To jedno z najmłodszych świąt państwowych. Czy, Pana zdaniem, stało się już polską tradycją?
Jestem zdania, że święto flagi funkcjonuje coraz bardziej w świadomości społecznej i coraz bardziej się w niej zakorzenia. W czasach komuny, czyli nie tak dawno temu, bardzo pilnowano, aby flagi państwowe były zdejmowane zaraz po święcie pierwszomajowym, aby nie pozostały na 3 maja, kiedy przypadało przed-wojenne święto Konstytucji 3 Maja. 2 maja ta flaga nie miała już prawa wisieć. W dzisiejszych czasach flagi wiszą pełne trzy dni i coraz częściej media wspominają o święcie flagi.

Czego symbolem, dla Pana jako dla heraldyka, jest flaga?
Myślę że bez względu na to, czy mamy do czynienia z heraldykiem czy nie, flaga jest symbolem państwowości polskiej, znakiem rozpoznawczym naszego kraju. Flaga, tak jak każda chorągiew bojowa, była znakiem rozpoznawczo-bitewnym, charakterystycznym dla danego księcia, danej ziemi, pana feudalnego. W trakcie bitew wczesnego średniowiecza była symbolem ziemi, dla której rycerstwo walczyło i wokół której rycerze się grupowali. W dzisiejszych czasach, kiedy pojawiają się wspólne organizmy, jak zrzeszająca państwa Unia Europejska, flaga narodowa jest tym bardziej ważnym symbolem, podkreślającym odrębność i suwerenność krajów.

Kiedy w państwie polskim pojawiły się pierwsze flagi?
Pierwsze chorągwie pojawiły się w czasach wczesnopiastowskich. Jeśli chodzi o orła, który występuje w heraldyce polskiej, to widnieje on już na monetach pierwszych Piastów. Tak więc ukoronowany ptak lub ptak bez korony był używany jako godło lub symbol dość wcześnie. Natomiast jeżeli chodzi o flagę, z którą możemy identyfikować się jako państwową, czyli chorągiew Królestwa Polskiego, to zdecydowanie są czasy ostatnich Piastów, Władysława Łokietka i Kazimierza Wielkiego. Wtedy flaga z białym orłem umieszczonym na czerwonym polu widniała w orszaku królewskim podczas każdej bitwy jako państwowa, jako chorągiew Królestwa Polskiego. Kronikarz Jan Długosz potwierdza, że w czasach bitwy pod Grunwaldem istniała czerwona chorągiew z białym ukoronowanym orłem. Wtedy była już znakiem rozpoznawczym Królestwa Polskiego. Na tej podstawie możemy snuć przypuszczenia, że funkcjonowała ona wcześniej i stawiać hipotezy, jakie były jej korzenie.

Kiedy pojawiła się flaga, która zaczyna przypominać obecną?
W czasach Rzeczpospolitej Obojga Narodów ( państwo złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego, istniejące w latach 1569-1795 na mocy unii lubelskiej - przyp. red.). Składała się ona z trzech pasów: dwóch czerwonych, w dole i na górze, oraz środkowego pasa białego, na których umieszczano zwykle herb Rzeczpospolitej Obojga Narodów - orła białego oraz Pogoń litewską, a także, na tarczy sercowej, herb aktualnie panującego władcy. Jako barwy narodowe białe i czerwone zostały uznane po raz pierwszy 3 maja 1792 roku, podczas obchodów pierw-szej rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Tego dnia damy założyły na suknie biało-czerwone szarfy, zaś panowie przyozdobili swoje ubrania biało--czerwonymi kokardkami.

Zdarza się, że obcokrajowcy mylą kolejność barw na polskiej fladze państwowej. Z czym jest związana symbolika kolorów na niej?
Flaga złożona jest z dwóch poziomych pasów: na górze białego, a na dole czerwonego. Ma to swoje uzasadnienie, zgodne ze sztuką heraldyki. Pas górny reprezentuje kolor białego orła - godła, natomiast dolny to czerwone pole tarczy herbowej. Tak wyglądała chorągiew Królestwa Polskiego w XIV i XV wieku. Kolor biały używany był w heraldyce jako reprezentacja srebra i oznaczał wodę, niepokalanie, czystość serca. Natomiast kolor czerwony był symbolem cnót. Oznaczał odwagę, waleczność, poświęcenie, krew. Kolor ten od starożytności przez średniowiecze symbolizował bogactwo i splendor z uwagi na wysokie ceny barwnika, dzięki któremu można było go uzyskać. Czerwień był używana przez dostojników państwowych oraz przez najzamożniejszych przedstawicieli stanu rycerskiego.

Rozmawiała Joanna Leszczyńska

Wideo

Komentarze 5

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

G
Gość

Zbliża się 2maja-DZIEŃ FLAGI! Ekspozycja naszych barw narodowych to świadectwo naszego istnienia - to świadectwo długiej, krwawej i nieustającej walki o własny kraj, o własny język, o wolność i swobodę, o tożsamość i aspiracje na przyszłość. Szczególnej wagi nabiera eksponowanie barw biało - czerwonych i dbałość o symbole narodowe w okresie zagrożenia utratą suwerenności. BIAŁO - CZERWONE barwy łączą nas ponad podziałami - łącząc - dają siłę.Flaga na maszt,POLACY!Zapraszamy na www. POGOTOWIE FLAGOWE.pl-zobaczcie jak wyglądają nasze flagi!

G
Gość

Jestem za tzw.DOBRĄ FLAGĄ na ZAMKU i na WAWELU,bo nie oplątuje się na drzewcu i super wygląda-oglądałem ONLINE na Pogotowiu Flagowym.To jedyna całoroczna flaga. Posiada specjalną konstrukcję wg polskiego patentu-to najlepsza flaga na świecie.

P
POLAK

Ustawa o godle...z 2004 roku zezwala na codzienne eksponowanie flagi nie tylko na ZAMKU, ale na każdym domu.Korzystam z tego prawa i na moim domu BIAŁO-CZERWONA powiewa cały rok.Na ZAMKU powinna być najlepsza flaga i to jak najszybciej-dziwne,że na polskim ZAMKU KRÓLEWSKIM nie ma polskiej FLAGI?Proponuję, aby to była tzw.DOBRA FLAGA,która nie oplątuje się i zachowuje prostokątny kształt w każdych,nawet najtrudniejszych warunkach, bo posiada specjalną konstrukcję ,która zapewnia prawidłową pracę flagi przez cały rok.Na YouTube i Pogotowiu Flagowym można zobaczyć jak DOBRA FLAGA dzielnie pracuje ,wręcz walczy w trudnych warunkach i zawsze zwycięża-to prawdziwy symbol wolnego narodu.Nasza dzielna i piękna flaga jest bezpartyjna,łączy nas ponad podziałami. Pokażmy swoje barwy POLACY!! WYWIEŚMY FLAGI, nie tylko na ZAMKU!! Wkrótce DZIEŃ FLAGI!! PS.Minimum to 2 BIAŁO-CZERWONE przy wejściu

N
NorvidNH

Tak tragicznego durnia nie ma na prezydenta żaden kraj na świecie.

M
Matwiej

To jakim prawem na Urzędach,Sejmie,Senacie wisi flaga U.E.?Czy Polska to suwereny Kraj?

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3