Nasza Loteria - pasek na kartach artykułów

Śpiew ptaków dobry na jesienną chandrę? Okazuje się, że dobrze wpływa na twój mózg. Badania odkrywają tajemnice

Justyna Madan
Justyna Madan
Warto słuchać śpiewu ptaków. Jest pomocny bardziej, niż mogłoby się wydawać.
Warto słuchać śpiewu ptaków. Jest pomocny bardziej, niż mogłoby się wydawać. pixabay.com
Co wspólnego mają ze sobą śpiew ptaków i ludzki mózg? Okazuje się, że więcej, niż mogłoby się wydawać. Do tego, że ptasie trele fascynuje człowieka od dawna, nie trzeba nikogo przekonywać. Ostatnie badania nad pasówkami białobrewymi odkrywają przed nami kolejne tajemnice i to neurologiczne. Melodia ptaków rzuca nowe światło na zrozumienie ludzkiego mózgu. Jak to jest ze sobą powiązane?

Spis treści

Ptaki, poza swoim pięknem, kryją w sobie tajemnice, które mogą pomóc nam zrozumieć ludzki umysł. U wielu gatunków śpiewają wyłącznie samce i bywa, że podczas toków niemalże tracą kontakt z rzeczywistością. Po prostu skupiają się tylko na wyprodukowaniu miłosnej melodii.

Obezwładnione przez miłość?

Kiedy taki samiec zaczyna śpiewać, aby zaimponować swojej potencjalnej partnerce, można by się spodziewać, że miłość usypia racjonalne obszary jego mózgu (np. korę przedczołową) i zakochany osobnik niejako głupieje.

Stan zakochania często porównuje się do tego po środkach odurzających, ponieważ w obu stanach następują w mózgu podobne zmiany biochemiczne. Obserwacje zakochanych nastolatków, a zresztą i starszych przedstawicieli naszego gatunku niemalże idealnie wpisują się w takie przewidywania. Wiedzą o tym rodzice, pisarze, jak i naukowcy.

Tym bardziej zaskakujące okazały się wyniki badań, jakich ostatnio dokonano obserwując śpiewające paskówki białobrewe (Zonotrichia leucophrys gambelii), ptaszki wielkości wróbla, a żyjące na granicy Kanady i Stanów Zjednoczonych.

Jeden mały ptaszek pomaga naukowcom zrozumieć ludzki mózg. Wystarczy, że zaśpiewa. Jak to jest możliwe?
Jeden mały ptaszek pomaga naukowcom zrozumieć ludzki mózg. Wystarczy, że zaśpiewa. Jak to jest możliwe? By David J. Fred - self-made, Nikon D70, created 2007-05-14, CC BY-SA 2.5

Tak mózg zmienia się w okresie godowym

Najbardziej fascynującym aspektem jest zbadanie zjawiska masowej ekspansji części mózgu tego ptaka w okresie godowym. Badacze odkryli, że część jego mózgu, znana jako HVC, rośnie z około 100 000 neuronów do około 170 000 – niemal podwajając swoją wielkość – podczas sezonu godowego.

Wskazuje to, iż mózg paskówki stosuje różne strategie do szybkiego tworzenia, a następnie usuwania dużej liczby neuronów. Zrozumienie tego procesu może dostarczyć cennych informacji dla badań nad ludzkim mózgiem. Naukowcy odkryli, że komórki w mózgu zaczynają dzielić się i rozwijać w astrocyty (rodzaj komórek glejowych), które wspierają neurony, co ma miejsce pod koniec sezonu godowego.

Podsumowując, to kolejny krok w zrozumieniu złożonych procesów neurogenezy i neuroedegeneracji zachodzące w mózgu ptaków w odpowiedzi na zmiany środowiskowe i sezonowe, co może mieć dalekosiężne konsekwencje dla badań nad ludzkim mózgiem i leczeniem zaburzeń psychicznych.

Badania są tym bardziej na czasie, gdyż w okresie jesienno- zimowym, kiedy wieczory są długie, a dni krótkie i nie zawsze słoneczne, potęguje się liczba zachorowań na depresję sezonową. Co może nas z tego stanu uwolnić? Czego możemy nauczyć się od wróbla i od innych zwierzać żyjących w zgodzie z naturą?

Wiemy, że u zwierząt rozmnażających się sezonowo, np. u owiec w regionie mózgu zwanym podwzgórzu zachodzą związane z przygotowaniem się do okresu godowego. Owca poprzez system skomplikowanych neuroplastycznych reorganizacji przygotowuje się, aby wydać potomstwo w okresie, kiedy dostępność pożywienia jest duża i młode mają większe szanse na przeżycie.

Kolejny dowód, że badania ptaków są niezwykłe

Analizując wyniki przedstawionych badań naukowcy wskazywali na ich potencjalne znaczenie dla medycyny i badań dotyczących regeneracji mózgu.

- Komentując te bardzo interesujące wnioski, to naprawdę niesamowita informacja i kolejny dowód na to, że badania ptaków są niezwykłe – podkreśla prof. Piotr Tryjanowski z Katedry Zoologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

Tryjanowski wraz z prof. Joanną Śliwowską zauważają, że to kolejny dowód na to jak wspólne rozwiązywanie problemów przez naukowców z różnych dziedzin, z innym warsztatem badawczym, a także interpretacjami zjawisk może dokonywać ogromnego postępu w nauce.

- W starzejącym się społeczeństwie procesy neurodegeneracyjne mózgu stanowią nie lada problem i wyzwanie współczesnej medycyny. Nasz gatunek już dawno zatracił sezonowy aspekt reprodukcji, ale przecież i tak odczuwamy jesienną chandrę w czasie coraz krótszych dni, kiedy to nastrój jest przygnebiający, a bywa smutno, tak, że nie chce się czasami nawet czytać książek i grać w szachy, a cóż dopiero intensywniej myśleć. Zatem znane powiedzenie – byle do wiosny! – być może wcale nie jest takie na wyrost – komentują poznańscy badacze.

Warto dodać, że w Katedrze Zoologii UPP również prowadzone są badania, łączące neurobiologię z ornitologią. Dzięki takiemu interdyscyplinarnemu podejściu i wspólnemu rozwiązywaniu problemów przez naukowców z różnych dziedzin osiągnąć można ogromny postęp w nauce, a poznański Uniwersytet Przyrodniczy staje się miejscem, gdzie różnorodność naukowych perspektyw łączy się, by eksplorować nieznane obszary w świecie przyrody i ludzkiego umysłu.

Źródło: The Nature, UPP w Poznaniu

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Czy ubezpieczanie upraw zyskuje na popularności?

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Materiał oryginalny: Śpiew ptaków dobry na jesienną chandrę? Okazuje się, że dobrze wpływa na twój mózg. Badania odkrywają tajemnice - Strefa Agro

Wróć na dzienniklodzki.pl Dziennik Łódzki