MKTG SR - pasek na kartach artykułów

„Świtezianka” Adama Mickiewicza to lektura obowiązkowa na egzamin ósmoklasisty 2024. Streszczenie, fabuła i kluczowe informacje o utworze

Magdalena Konczal
Magdalena Konczal
Wideo
od 7 lat
„Świtezianka” to jeden z utworów Adama Mickiewicza, który jest jednocześnie lekturą obowiązkową na egzamin ósmoklasisty w 2024 roku. Jaki morał płynie ze „Świtezianki”? Kim są bohaterowie? Omówienie, streszczenie i najważniejsze informacje o balladzie znajdziecie w tym tekście.

Spis treści

„Świtezianka” Adama Mickiewicza. Najważniejsze informacje

Gatunek: „Świtezianka” to ballada.
Data publikacji: ballada ta została pierwszy raz opublikowana w zbiorze „Ballady i romanse” w 1822 roku.
Czas akcji: nie jest ściśle określony. Mowa jedynie o porze dnia (noc) oraz o porze roku (koniec lata).
Miejsce akcji: jezioro Świteź i jego okolice.

Warto zapoznać się z problematyką, streszczeniem i innymi najważniejszymi informacjami na temat „Świtezianki” Adama Mickiewicza.
Warto zapoznać się z problematyką, streszczeniem i innymi najważniejszymi informacjami na temat „Świtezianki” Adama Mickiewicza. wikimedia commons/ public domain/ Julian Fałat

Streszczenie „Świtezianki” Adama Mickiewicza

Nocą, pod modrzewiem, o stałej porze przechadza się para. Mężczyzna jest strzelcem w lesie, a o kobiecie niewiele wiadomo. Młodzieniec chce ją poznać, dowiedzieć się, kim są jej rodzice, rozpocząć z nią wspólne życie. Dziewczyna jednak nie przystaje na tę propozycję, mówi, że ojciec przestrzegał ją przed niewiernością mężczyzn. Strzelec klęka i składa ukochanej przysięgę wierności, zgodnie z ludowym zwyczajem, nabierając w garść piasku. Dziewczyna przestrzega go przed niedochowaniem przysięgi i znika w lesie. Młodzieniec szuka jej, ale na próżno.

Trwa głosowanie...

Co będzie najtrudniejsze na egzaminie ósmoklasisty?

Po jakimś czasie z jeziora wyłania się przepiękna zjawa, która kusi strzelca. Wabi go obietnicą wspólnego życia i zachęca, by zapomniał o dawnej ukochanej. Bohater początkowo się opiera, ale ostatecznie, zapominając o przysiędze, ulega zjawie. Kiedy biegnie w jej stronę, dostrzega, że jest to dziewczyna, której nie tak dawno złożył przysięgę wierności. Za niedochowanie obietnicy mężczyzna ginie w otchłani jeziora. Odtąd w okolicach jeziora Świteź można zobaczyć zjawę pląsającej po wodzie dziewczyny i cierpiącego w okolicach modrzewia strzelca.

Plan wydarzeń. „Świtezianka” Adama Mickiewicza

  1. Spotkanie kochanków przy blasku księżyca.
  2. Pytania strzelca dotyczące pochodzenia dziewczyny i prośba, by rozpoczęli wspólne życie.
  3. Przysięga wierności złożona przez młodzieńca.
  4. Ostrzeżenie dziewczyny o niedochowaniu przysięgi i zniknięcie w lesie.
  5. Wędrówka strzelca.
  6. Spotkanie przez strzelca kuszącej go zjawy.
  7. Złamanie przysięgi wierności.
  8. Kara wymierzona młodzieńcowi.

Bohaterowie „Świtezianki” Adama Mickiewicza

Świtezianka – w utworze pokazuje się niejako w dwóch postaciach. Na początku jako tajemnicza dziewczyna, zakochana w młodzieńcu jest jednak nieufna względem jego uczuć. Później przybiera postać tajemniczej, pięknej zjawy, nimfy, która kusi strzelca.
Strzelec – mężczyzna zakochany w tajemniczej dziewczynie. Zapewnia ją o swojej miłości i wierności, ostatecznie jednak łamie przysięgę wierności, wobec czego zostaje mu wymierzona kara.

Przed egzaminem ósmoklasisty warto przypomnieć sobie obowiązkowe lektury - zarówno ich treść, jak i charakterystykę bohaterów, poruszaną tematykę, najważniejsze cytaty. Opracowania zebraliśmy dla was w jednym miejscu: linki do opracowań poszczególnych lektur znajdziesz na kolejnych slajdach.

Lektury obowiązkowe na egzamin ósmoklasisty 2024. Streszczen...

O co chodzi w „Świteziance” Mickiewicza? Analiza i interpretacja

Ballada to gatunek synkretyczny, a więc zawiera różne elementy rodzajów literackich. W przypadku „Świtezianki” możemy zauważyć podział na strofy i obecność środków stylistycznych (elementy liryczne), obecność narratora, bohaterów, fabuły i akcji (elementy epickie), dialogi (element dramatyczny).

Warto zwrócić uwagę, że narrator nie jest osobą wszechwiedzącą („Kto jest dziewczyna? Ja nie wiem”), z jego słów można wywnioskować, że jest on mieszkańcem tamtejszych okolic. W utworze znajdziemy sporo środków stylistycznych m.in.:

  • Onomatopeje, czyli wyrazy dźwiękonaśladowcze (np.: szeleszcze, zaszumiał);
  • Epitety (np. gęsty las, srebrzyste Świtezi błonie, wodnych lilijek);
  • Metafory (np. po wodnym pląsać krysztale);
  • Porównania (np. znikła jak lekki powiew wietrzyka).

Środki stylistyczne zawarte w utworze mają wpływ na nastrój ballady. Niezwykle ważną rolę w „Świteziance” odgrywa przyroda. To właśnie ona tworzy nastrój utworu, który jest pełen niedomówień i tajemnic, a także ma wpływ na akcję (np. jezioro pochłania strzelca za niedochowanie wierności). Istotne są także elementy fantastyczne. W przypadku omawianego utworu postacią nadprzyrodzoną jest Świtezianka. Pełne zagadek jest też samo jezioro Świteź.

Ballada ma prostą i melodyjną budowę, jest stylizowana na pieśń gminną. Widzimy to także na przykładzie narratora, który używa zwykłego, nieurozmaiconego języka. Liczne pytania zawarte w utworze potęgują nastrój tajemniczości.

Jednym z głównych tematów „Świtezianki” jest motyw winy i kary, niezwykle istotny dla ludu. Każdy, kto dopuści się zbrodni czy zdrady, musi ponieść odpowiedzialność za swój czyn. Obrazują to słowa kobiety: „Bo kto przysięgę naruszy, ach, biada jemu, za życia biada! I biada jego złej duszy!”. Wierzono bowiem, że określona wina (w tym przypadku niewierność mężczyzny) domaga się kary (było nią uwięzienie duszy strzelca pod modrzewiem). W utworze widać silną fascynację ludowością.

Motywy w „Świteziance” Adama Mickiewicza

  • Motyw winy i kary;
  • Motyw nieszczęśliwej miłości;
  • Motyw świata nadprzyrodzonego;
  • Motyw przyrody;
  • Motyw ludowości.

„Świtezianka” Adama Mickiewicza. Cały tekst

Ballada nie jest długa, warto więc zapoznać się z nią przed egzaminem ósmoklasisty 2024. Można ją znaleźć online, na przykład w serwisie Wolne Lektury.

Cytaty ze „Świtezianki”

Jakiż to chłopiec piękny i młody?
Jaka to obok dziewica?
Brzegami sinej Świtezi wody
Idą przy świetle księżyca.

Dochowaj, strzelcze, to moja rada:
Bo kto przysięgę naruszy,
Ach, biada jemu, za życia biada!
I biada jego złej duszy!

Ona po srebrnym pląsa jeziorze,
On pod tym jęczy modrzewiem.
Któż jest młodzieniec? Strzelcem był w borze.
A kto dziewczyna? Ja nie wiem.

Jesteśmy na Google News. Dołącz do nas i śledź Strefę Edukacji codziennie. Obserwuj
StrefaEdukacji.pl
!

Egzamin ósmoklasisty 2024 – najważniejsze informacje: termin, wymagania, zasady

Egzamin ósmoklasisty 2024 odbędzie się w maju. Co można wnieść na egzamin ósmoklasisty? Kiedy dokładnie się odbędzie? Ile trwa? Kiedy będą wyniki egzaminu ósmoklasisty 2024?

Kiedy jest egzamin ósmoklasisty 2024?

Egzamin ósmoklasisty odbędzie się w następujących terminach:

14 maja (wtorek) – egzamin z języka polskiego,

15 maja (środa) – egzamin z matematyki,

16 maja (czwartek) – egzamin z języka obcego nowożytnego.

Kiedy pojawią się arkusze egzaminu ósmoklasisty 2024?

Arkusze wykorzystane na tegorocznym egzaminie ósmoklasisty będą publikowane na stronie CKE oraz w naszym serwisie w każdym dniu egzaminu ok. godz. 13:00.

Co można wnieść na egzamin ósmoklasisty?

Na egzamin ósmoklasisty trzeba zabrać ze sobą przybory do pisania (pióro lub długopis z czarnym atramentem/tuszem) oraz dokument potwierdzający tożsamość. W przypadku egzaminu z matematyki można korzystać również z linijki.

Zabronione jest korzystanie ze słowników i kalkulatorów. Nie wolno także przynosić ‎i używać żadnych urządzeń telekomunikacyjnych.‎

Ile trwa egzamin ósmoklasisty?

W zależności od konkretnego przedmiotu egzamin ósmoklasisty trwa:

  • 120 minut – język polski;
  • 100 minut – matematyka;
  • 90 minut – język angielski (lub inny język nowożytny).

Ile punktów trzeba mieć, żeby zdać egzamin ósmoklasisty?

W przypadku egzaminu ósmoklasisty nie ma ustalonego progu punktowego, a więc nie da się nie zdać tego egzaminu. Wyniki mają jednak znaczenie przy rekrutacji do szkół ponadpodstawowych.

Czy w 2024 roku będzie dodatkowy przedmiot na egzaminie ósmoklasisty?

Nie. W 2024 roku uczniowie przystępują do egzaminu ósmoklasisty tylko z trzech przedmiotów, czyli języka polskiego, matematyki oraz języka obcego (najczęściej języka angielskiego).

Kiedy będą wyniki egzaminu ósmoklasisty?

Wyniki egzaminu ósmoklasisty 2024 zostaną ogłoszone 3 lipca.

Kiedy jest egzamin ósmoklasisty w terminie dodatkowym?

Uczniowie, którzy z ważnych przyczyn nie mogli przystąpić do egzaminu w terminie głównym, mogą zrobić to w terminie dodatkowym, czyli:

10 czerwca 2024 (poniedziałek) godz. 9.00 – egzamin ósmoklasisty z języka polskiego w terminie dodatkowym,

11 czerwca 2024 (wtorek) godz. 9.00 – egzamin ósmoklasisty z matematyki w terminie dodatkowym,

12 czerwca 2024 (środa) godz. 9.00 – egzamin ósmoklasisty z języka angielskiego (opcjonalnie innego języka nowożytnego) w terminie dodatkowym.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Materiał oryginalny: „Świtezianka” Adama Mickiewicza to lektura obowiązkowa na egzamin ósmoklasisty 2024. Streszczenie, fabuła i kluczowe informacje o utworze - Strefa Edukacji

Wróć na dzienniklodzki.pl Dziennik Łódzki