Nasza Loteria SR - pasek na kartach artykułów

Ma być tłusto i bez umiaru. Tłusty czwartek już dziś! Jak świętowano go na wsi? Skąd wziął się zwyczaj smażenia pączków?

Katarzyna Zawada
Katarzyna Zawada
Dziś pączki jadamy ze słodkim nadzieniem, kiedyś nie znano tego zwyczaju.
Dziś pączki jadamy ze słodkim nadzieniem, kiedyś nie znano tego zwyczaju. Wojciech Wojtkielewicz/Polska Press
Według legend tłusty czwartek w Polsce mógł pojawić się nawet w XIII albo XIV wieku, gdzie suto zastawiano stoły i spożywano mnóstwo wina. Pączki na początku stanowiły danie z ciasta chlebowego i nadzienia z mięsa lub skwarek, w formie słodkiego wypieku pojawiły się dopiero w XVI wieku. Do dziś kule z marmoladą stanowią element tradycji, a w zależności od regionu nazywa się je inaczej. Co wiemy o symbolu obfitości?

Spis treści

Tłusty czwartek 2024 – kiedy wypada?

Tłusty czwartek jest świętem ruchomym, uzależnionym od terminu Wielkanocy. W 2024 roku wypada dość szybko - 8 lutego. Tego dnia cukiernie, piekarnie i markety będą przeżywać oblężenie. W ostatnich latach lokale potrafiły sprzedać tego dnia kilka tysięcy lukrowanych lub pudrowanych kul. Klienci i teraz będą chcieli skosztować pączków i faworków, jednak ze względu na wysokie ceny, w pudełkach może znaleźć się ich mniej.

Tego nie wiesz o tłustym czwartku. Początkowo pączki nadziewano skwarkami

Wiele tradycji tłustego czwartku dotyczy wsi. Świętowanie rozpoczynało bowiem ostatni tydzień ludowych zapustów, musiało być hucznie i smacznie. Na stołach pojawiało się mnóstwo jedzenia i alkoholu, menu jednak uzależnione było od zamożności właścicieli. W bogatych domach można było znaleźć dzika, sarnę, wino lub domowe nalewki, w tych mniej zamożnych kaszę, kapustę, słoninę lub kiełbasę.

– Słodkie pączki w Polsce zyskały popularność dopiero w XVI wieku. Wyspecjalizowana produkcja w wielu warszawskich cukierniach rozwinęła się w XVII i XVIII wieku. W tym czasie do wyrobu pączków zaczęto używać drożdży. Wcześniej robiono je z ciasta chlebowego i nadziewano skwarkami ze słoniny lub boczku. Nie były więc słodkie a tłuste, a w dodatku bardzo ciężkie i twarde – mówi nam Agnieszka Domagała z Muzeum Wsi Radomskiej.

Nie tylko pączki, smaży się też inne słodkości

O pączkach wspominali m.in. Adam Mickiewicz w „Dziadach” i Władysław Reymont w „Chłopach”. Od wieków wierzy się, że spożycie drożdżowych kul w tłusty czwartek przyniesie pomyślność na resztę roku. W zależności od regionu pączki smaży się inaczej, z ciasta wyrabia się też inne frykasy, które umilą celebrowanie tłustego czwartku. W całym kraju popularne są faworki, zwane też chruścikami, we wschodniej części bliny, a na Śląsku kreple.

Tłusty czwartek powoli zamyka karnawał

W przeszłości tłusty czwartek był okazją nie tylko do nieumiarkowanego jedzenia, ale też zabawy. Urządzano kobiece spędy i biesiady. W niektórych regionach panie chodziły od domu do domu z kukłą zwaną mięsopustem i zbierały datki od panien oraz mężatek. Na przełomie XIX i XX wieku zrezygnowano z tego obrzędu.

– Tłusty czwartek w niektórych miejscach nazywany był combrem, babskim combrem lub combrowym czwartkiem. Kobiece hulanki popularne były głównie w Krakowskiem czy Poznańskiem. Ale i w Radomskiem zamężne gospodynie urządzały w tłusty czwartek – przypomina Muzeum Wsi Radomskiej.

Jak zrobić smalec? Przepisy od gospodyń wiejskich

Co ciekawe, pączki znane są nie tylko w Polsce. W kuchni arabskiej smaży się słodkości oblane miodem, w Ameryce na każdej stacji dostępne są donuty, czyli pączki, ale z dziurą w środku. Hiszpanie stawiają na churros, czyli słodkie paluszki z cukrem lub czekoladą, a w prawosławnej Rosji na stołach królują naleśniki.

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Pomocnik rolnika przy zbiorach - zasady zatrudnienia

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera
Wróć na dzienniklodzki.pl Dziennik Łódzki