Nowa Huta w rejestrze zabytków? To się opłaca

Dawid SerafinZaktualizowano 
Zniszczone i zaniedbane elewacje budynków w centrum  Nowej Huty mogą zostać odnowione.
Zniszczone i zaniedbane elewacje budynków w centrum Nowej Huty mogą zostać odnowione. fot. Adam Wojnar
Wojewódzki konserwator zabytków zamierza wpisać część budynków w Nowej Hucie na listę zabytków Krakowa. Chodzi o obiekty zlokalizowane na osiedlu Centrum A, B, C, D. Lista nie jest jednak zamknięta. Choć konserwator chce zakończyć sprawę jak najszybciej.

- To świetny pomysł, jeśli chcemy poważnie myśleć o odnowieniu tej części miasta - mówi Tomasz Urynowicz, radny PO z Nowej Huty. - Diabeł jednak jak zawsze tkwi w szczegółach - dodaje.

Dla mieszkańców najważniejsze pytanie brzmi: czy jeśli budynki, w których mieszkają, trafią na listę zabytków będą musieli prosić konserwatora o zgodę na przeprowadzenie choćby drobnych remontów?

- Nie będzie takiej potrzeby. Nikomu nie chcę utrudniać życia - odpowiada Jan Janczykowski, wojewódzki konserwator zabytków. Zapewnia, że ochroną konserwatorską zostaną objęte jedynie elewacje budynków i część zabytkowych klatek schodowych. Ten zabieg ma pozwolić na odnowienie tych cennych elementów architektury.

Do tej pory urzędnicy bezradnie rozkładali dłonie. Zgodnie z prawem nie mogli dofinansować remontu fasad budynków. Wystarczającej sumy na remont nie miały także wspólnoty mieszkaniowe, a efekt jest taki, że jedne z najbardziej reprezentacyjnych budynków w Nowej Hucie od lat niszczeją. Teraz ma to się zmienić.

***

Konserwator zamierza wpisać część budynków w Nowej Hucie do rejestru zabytków Krakowa. Prace nad dokumentacją już trwają. Ma to pomóc w odnowieniu klatek schodowych i elewacji obiektów znajdujących się w okolicach placu Centralnego.

Chodzi o budynki zlokalizowane na osiedlach Centrum A, B, C, D. Konserwator rozważa także wpisanie na listę Teatru Ludowego. Pod uwagę brany jest również budynek dawnego kina Światowid na os. Centrum E, gdzie obecnie znajduje się Muzeum PRL.

- Liczę, że wszystko uda się przygotować i zamknąć w pierwszym kwartale br. - przyznaje Jan Janczykowski, wojewódzki konserwator zabytków. Jak mówi, to jest jeden z jego priorytetów w tym roku.

Co plany konserwatora oznaczają dla mieszkańców osiedla Centrum? Wszystko zależy od ostatecznej wersji dokumentu. Jeśli Janczykowski zdecydowałby się na wpisanie do rejestru budynków jako całości i o objęciu ich ochroną konserwatorską to mogłoby oznaczać kłopoty dla mieszkańców. Najmniejszy remont swojego mieszkania musieliby konsultować z konserwatorem.

- Nie wyobrażam sobie, bym musiał kogoś pytać o zgodę o wbicie gwoździa i powieszenie obrazu w mieszkaniu - mówi Mieczysław Żak mieszkający na osiedlu Centrum A.

- Nikomu nie chcemy utrudniać życia - odpowiada Jan Janczykowski. Zapewnia, że do rejestru chce wpisać tylko zewnętrzną elewację budynków. Dodatkowo wpisem miałyby zostać objęte także klatki schodowe, które mają wartość architektoniczną. Wpisanie elewacji do rejestru zabytków pozwoliłoby pozyskać dodatkowe pieniądze na remont obiektów.

Do tej pory wspólnoty mieszkaniowe nie miały wystarczających środków, by pokryć koszty odnowienia zabytkowej elewacji. Nie mogły one liczyć także na pomoc ze strony urzędników.

- Jeśli faktycznie konserwator zabytków wpisze elewację do rejestru zabytków to wspólnoty mieszkaniowe będą mogły się do nas zwrócić z wnioskiem o dotację - wyjaśnia Maciej Wilamowski, dyrektor Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków. Dodatkowo będzie się można starać także o dotacje unijne.

Jan Janczykowski chce jeszcze do swojego pomysłu przekonać zarządców poszczególnych budynków. A tych jest kilkunastu. Jeśli choć jeden z nich oprotestuje pomysł konserwatora zabytków, prace nad projektem będzie trzeba zacząć od nowa. Janczykowski zamierza się z nimi spotkać w najbliższym czasie.

- Już teraz współpracujemy z konserwatorem, choć to wydłuża różne inwestycje - przyznaje Bożena Szydłarz, zarządca budynku na osiedlu Centrum B. Jak potwierdza Tomasz Urynowicz, radny PO z Nowej Huty, można tylko żałować, że pomysł konserwatora pojawił się tak późno.

- Być może gdyby udało się to zrobić wcześniej, można było uratować choćby oryginalne neony, które znajdowały się na budynkach - zauważa radny.

Renowacji wymagają przede wszystkim zabytkowe attyki na dachach budynków w Nowej Hucie. Oczyścić trzeba część kamienia znajdującego się na ścianach budynków. Uzupełnić trzeba także widoczne ubytki w elewacji.

Maciej Miezian, historyk pracujący w Muzeum Dziejów Nowej Huty oddziale Muzeum Historycznego Miasta Krakowa:
Te budynki mają swój styl, charakter. Socrealizm to był ostatni wielki styl w architekturze. A potem przyszła wielka płyta. Te budynki były wykonywane przez najlepszych przedwojennych fachowców. Dbano w nich o szczegóły, detale, różnego zdobienia elewacje. Balkony przypominające renesansowe loggie, ozdobione kolumnami. To wszystko zostało specjalnie zaprojektowane i przemyślane. To dobry krok konserwatora by wpisać je na listę zabytków.

Zobacz najświeższe newsy wideo z kraju i ze świata
"Gazeta Krakowska" na Youtubie
Artykuły, za które warto zapłacić! Sprawdź i przeczytaj

Codziennie rano najświeższe informacje z Krakowa prosto na Twoją skrzynkę e-mail. Zapisz się do newslettera!

polecane: Flesz - Co piąta transakcja będzie wymagać użycia PIN-u

Wideo

Materiał oryginalny: Nowa Huta w rejestrze zabytków? To się opłaca - Gazeta Krakowska

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 11

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

v
vc

Jeśli dzięki wpisowi do rejestru nie będzie można elewacji obłożyć styropianem i malować na kremowo, to świetny pomysł.

"huciński"

Jeszcze jakby odtworzono te tralki na dachach, przynajmniej w Centrum. Byłoby to takie "ukoronowanie".

j
jolla

To ten bezradny od rugby

s
s.

Niewiele jest na świecie zabytków reprezentujących ten styl. Zamki podobne do Wawelu, czy Starówki podobne do krakowskiego Śródmieścia ma większość europejskich stolic, wiele z nich ciekawszych niż krakowskie. Rynek choć oryginalny, poza gabarytami nie ma nic wyjątkowo unikatowego. Zabytki klasy standard.

Natomiast socrealizm to styl, którego na Zachodzie nie znano. Bardzo niewiele jego dzieł zachowało się do dziś. Berliński Alexanderplatz jest istotnie tej samej klasy zabytkiem co centrum Nowej Huty, ale w zupełnie innym stylu - modernistyczny, tak, jak w tamtych latach widziano nowoczesność. Plac Czerwony w Moskwie jest przytłoczony murami Kremla, przy swoich rozmiarach nie prezentuje wiele. Nawiązująca do klasycyzmu Nowa Huta jest całkowicie oryginalna i stanowi atrakcję turystyczną, jakiej nie posiada żadne inne miasto na całym świecie.

N
Nowa Huta

Do rejestru zabytków należy w pierwszej kolejności wpisać Prezydenta Miasta Krakowa,który wielokrotnie w tym temacie obiecywał mieszkańcom Nowej Huty gruszki na wierzbie.

K
Kazek

"Jak potwierdza Tomasz Urynowicz, radny PO z Nowej Huty, można tylko żałować, że pomysł konserwatora pojawił się tak późno."Wielokadencyjni radni miasta Krakowa z Nowej Huty dopiero teraz zauważyli dewastację Placu Centralnego.A co ze słynną rewitalizacją Nowej Huty.Programy się łatwo pisze pod wyborców a po wyborach wyrzuca się je do kosza.I ta karuzela obietnic trwa co cztery lata.

j
jery

ten kto wpadł na pomysł zmiany położenia przystanków na pl.Centralnym powinien zostać lanie.

s
spokojny

No to w porzo, bo mieszkam w domu zbudowanym trzy lata temu ale tynk w paru miejscach przybrudzony, znaczy poproszę o wpisanie lokalu do zabytków i też dostanę kasę na renowację?

M
Mieszkaniec A-31

p. Dawid Serafin napisał:
"Co plany konserwatora oznaczają dla mieszkańców osiedla Centrum?"
"mówi Mieczysław Żak mieszkający na osiedlu Centrum."
"przyznaje Bożena Szydłarz, zarządca budynku na osiedlu Centrum."

Panie Dawidzie - nie ma czegoś takiego jak os. Centrum! Są cztery osiedla o nazwach Centrum A, Centrum B, Centrum C i Centrum D! Proszę nie wymyślać nazw, których w Nowej Hucie nie ma!

A
Administrator

To jest wątek dotyczący artykułu Nowa Huta w rejestrze zabytków? To się opłaca

a
as12

A dlaczego nie ma żadnej wzmianki na temat tego kto ten plac centralny zaprojektował ?

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3