75. rocznica likwidacji Litzmannstadt Getto. Ślady, z których budowana jest nierozerwalna pamięć pokoleń

Dariusz Pawłowski
Dariusz Pawłowski
Zaktualizowano 
Rozpoczęły się obchody 75. rocznicy likwidacji Litzmannstadt Getto. Uroczystości, w różnych punktach Łodzi, potrwają do 1 września.

Wśród wydarzeń przygotowanych w ramach obchodów jest otwarta w Galerii Bałuckiej wyjątkowa wystawa „Ślady/Traces” Georgii Nowak. Autorka należy do trzeciego pokolenia po Holocauście. Babcia artystki - Tauba Gold (urodzona w Łodzi, a zmarła w Melbourne) - otrzyma w środę, w Dniu Ocalałych, symboliczne Drzewo Pamięci w Parku Ocalałych.

Australijka (potomkini polskiej emigracji) Georgia Nowak z wykształcenia jest architektem. Może dlatego jej prace to precyzyjne, wyważone konstrukcje, w których sięga po różne media (od literatury, przez film po fotografię, a także rzeźbę) i opowieści, ale stara się nie atakować efektownym przesłaniem. W Łodzi prezentuje fotografie, które są badaniem siły międzypokoleniowych więzi. Przypominają eseje, zwracają uwagę na to, co bywa nieuchwytne, nienazwane, a decyduje o tym, że opatrzone miejsca, zwyczajne budynki i mieszkania wypełniają się uczuciami, przeżyciami, wspomnieniami, radościami i smutkami. Z sumiennie łączonych śladów, ożywiających mury, unikając emocjonalnej napastliwości, buduje nadspodziewanie silnie oddziałujący materiał.

Georgia Nowak stworzyła „Ślady” ku pamięci swojej babci. Przedstawiła równoległe życie członków rodziny, opowieści przekazywane z pokolenia na pokolenie i różne prawdy, od Polski po Australię. Pozwala wybrzmieć oczywistej (a tak chętnie odrzucanej) prawdzie, że przeszłość wpływa na teraźniejszość i przyszłość, że bez świadomości współistnienia z poprzednimi pokoleniami stanowimy niewiele. W owej ciągłości artystka umieszcza zarazem nadzieję, że obojętnie, co się wydarzy, ludzie przetrwają. Także dzięki temu, że będą pamiętać.

CZYTAJ INNE ARTYKUŁY

Na wystawie są też motywy wywodzące się z Łodzi - tych czasów, kiedy była gęsto zaludniona przez Żydów, nim II wojna światowa zmiotła tamten świat z powierzchni Ziemi. Nowak wskazuje na pamięć, traumę i przyzwyczajenia, przenoszone w czasie i miejscu z Łodzi, Polski do Melbourne, Australii. To wędrówka bolesna, ale i budująca...

Georgia Nowak obecnie wykłada w szkole sztuki, projektowania i architektury na Uniwersytecie Monash w Melbourne w Australii i ma w planach liczne wystawy oraz prace kuratorskie w różnych krajach.

Główne uroczystości obchodów odbędą się w czwartek. Na wtorek 27 sierpnia zaplanowano m.in. akcję performatywną „Dwa pokoje” (godz. 15 i 19, Teatr Szwalnia), pokaz filmu „Porzucony chłopiec” o Richardzie Lewkowiczu oraz promocję książki marka Ejlenberga „Leaving Rischard” (godz. 18, Centrum Dialogu im. Marka Edelmana), „Jidyszkajt” - koncert Dawida Gurfinkiela z zespołem Marka Kądzieli (godz. 20.30, Synagoga Reicherów), akcję artystyczną „Za dziesięć dziesiąta. Wyśpiewać żywy pomnik miłości” inspirowaną trylogią Chavy Rosenfarb „Drzewo życia” w reżyserii Jane Arnfield i kompozycji Katie Doherty z udziałem Chóru Żydowskiego CLIL (godz. 21.50, Muzeum Tradycji Niepodległościowych - Oddział Stacja Radegast). W środę zaś, od godz. 11, odbędzie się uroczystość nadania Drzew Pamięci w łódzkim Parku Ocalałych.

Rocznica likwidacji Litzmannstadt Getto

W lutym 1940 roku ukazało się zarządzenie niemieckiego prezydenta policji w Łodzi informujące, że w północnej części miasta utworzona zostanie specjalna dzielnica dla Żydów. Całkowite odizolowanie getta od reszty miasta nastąpiło 30 kwietnia 1940 roku- zarządcą getta został Hans Biebow. W sumie przez Litzmannstadt Getto przeszło ponad 200 tysięcy Żydów - było ono najdłużej istniejącym gettem utworzonym na ziemiach polskich przez Niemców. Przyjmuje się, że ostatnia grupa Żydów z Litzmannstadt Getto została wywieziona do Auschwitz 29 sierpnia 1944 roku.

CZYTAJ INNE ARTYKUŁY

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 1

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

N
No! Kiedy?

kiedy symboliczne Drzewo Pamięci w Parku Ocalałych dla króla Litzmannstadt Getto zasłużonego po żydowsku Chaima Mordechaja Rumkowskiego? proponuję posadzić ku jego pamięci, gruszę ulęgałkę tzw. pierdziołkę.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3