reklama

„Ikar. Legenda Mietka Kosza”: Lot z muzyką, miłością i samotnością

Dariusz Pawłowski
Dariusz Pawłowski
Zaktualizowano 
Każdy z nas musi z mozołem dźwigać swoją samotność. Jednak są tacy, którzy jeszcze bardziej niż my krztuszą się i duszą...

Niewidomy pianista jazzowy Mieczysław Kosz miał 29 lat, gdy zginął, wypadając z trzeciego piętra, z okna swojego warszawskiego mieszkania (co brzmi gorzko, przy ul. Pięknej)- niektórzy sądzą, że było to samobójstwo. W doczesności wzleciał wysoko, niesiony muzyką. Nazywano go artystą wyjątkowym, w pełni znaczenia tego słowa. Teraz reżyser i scenarzysta Maciej Pieprzyca poświęcił jego pamięci absolutnie wyjątkowy film.

„Lubię muzykę, ale najbardziej taką, która przygnębia, sprawia, że czuję, że życie jest dramatyczną przygodą do samego końca” - powiedział Mieczysław Kosz w jednym z wywiadów i film Pieprzycy jest kolosalnie poruszającą opowieścią o marności ludzkiej egzystencji, dramacie istnienia, unoszonego ku światłu jedynie momentami kontaktu ze sztuką lub (i) miłością. Momentami, bo być może tylko przez chwile jesteśmy w stanie je znieść. I dać.

„Ikar. Legenda Mietka Kosza” to biografia, która zamiast prezentacji faktów z życiorysu bohatera, koncentruje się na intymności jego przeżyć. Dzięki świetnym, sugestywnym zdjęciom Witolda Płóciennika; dotykającym nerwu wrażliwości obrazom osiągniętym między innymi kamerą ustawioną blisko postaci i zjawisk (oraz krótkim ujęciom z podbitym dźwiękiem) wchodzimy do głowy artysty, poddajemy się filmowemu językowi mającemu oddać percepcję niewidomego muzyka obdarzonego nieprzeciętnym słuchem. Geniusz Kosza-pianisty przenosi zaś na ekran i ścieżkę dźwiękową filmu współczesny wirtuoz fortepianu, Leszek Możdżer (pojawiający się nawet dowcipnie w jednej scenie). Jego praca sprawia, iż nie mamy najdrobniejszych wątpliwości, że bohater filmu był muzykiem wybitnym, że zachwycał, a gdy trzeba było - popisywał się nieprawdopodobną techniką i biegłością. Muzyka nie tylko buduje klimat i siłę wyrazu filmu, ale też wspaniale, zmysłowo opowiada o kolejnych etapach biografii Mietka Kosza. A przede wszystkim - czym była w jego życiu, przypominającym rozbłysk komety. Pieprzyca, Możdżer i Płóciennik pokazują, że Kosz nie widząc, widział ją kolorami. Tylko przy jej pomocy potrafił komunikować się ze światem. Była ratunkiem przed rozpaczą, niezrozumieniem, własnymi ograniczeniami. Lecz nie była w stanie zastąpić wszystkiego. Możdżer na tyle precyzyjnie odtworzył muzyczny świat Kosza, że nawet postanowił na podstawie opowieści świadków zrekonstruować jedną z kompozycji muzyka, która nie została zarejestrowana - „Ikar”.

CZYTAJ INNE ARTYKUŁY

Twórcy filmu przejmująco ukazują niepełnosprawność Kosza - utratę wzroku w wyniku choroby, która dotknęła go w dzieciństwie. Paradoksalnie jednak wskazują, że była wybawieniem dla jego talentu. „Gdyby nie to dziadostwo z niewidzeniem, byłbyś tu gospodarzem” - mówi Mietkowi umierający ojciec, rolnik. Ślepnący chłopiec trafił do Ośrodka dla Dzieci Niewidomych w Laskach, gdzie siostry zauważyły jego muzyczne zdolności. Niemożność dostrzegania tego, co na zewnątrz sprawiła, że Kosz zagłębił się w siebie, oglądał świat niejako od środka, poza kształtami. Widząc poprzez muzykę, z tym większą determinacją pracował nad swoimi umiejętnościami, by jak najwięcej i jak najbardziej precyzyjnie przekazać światu, któremu nasycanie się widzeniem stępiło czucie i słyszenie.

Nie uchroniło go to jednak przed wewnętrznymi demonami. Jednym z ostatnich obrazów, który zarejestrował mózg Kosza poprzez gasnący wzrok były drzwi zamykane przez matkę zostawiającą chłopca w ośrodku. Później ten motyw będzie powracał przy każdym zamknięciu kolejnego rozdziału krótkiego życia, w sytuacji, kiedy spotykał się z brakiem wzajemności albo sam psuł ciągiem alkoholowym to, czego najbardziej pragnął obok muzyki, czyli miłość. Maciej Pieprzyca z subtelnością i wizją połączył wszystkie te elementy w kompletny, wzruszający film.

Oczywiście, „Ikar” nie wzniósłby się tak wysoko, gdyby nie kapitalne aktorskie występy. A grają tu świetnie wszyscy. Maestrię w głównej roli zaprezentował Dawid Ogrodnik, który z kreacji na kreację śmiało kreśli swój aktorski styl, mocno adaptując siebie w postać i prowadząc ją czasem na granicy przerysowania. Zachwycająca jest Justyna Wasilewska jako Zuza, która ze skrawków buduje złożoną rolę, w każdej scenie ze swoim udziałem z jednej strony bezwzględnie koncentruje uwagę widza, a z drugiej pokazuje, na czym polega partnerstwo w aktorstwie. Klasą na drugim planie zaś wykazują się Mikołaj Chroboczek, Wiktoria Gorodeckaja, Michał Filipiak, Jowita Budnik, Grzegorz Mielczarek, Maja Komorowska.

Mietek Kosz muzyce zawdzięczał trwanie, a nadwrażliwości - poczucie, że trwanie na tym świecie jest udręką i nieustannym zmaganiem się z samotnością. Maciej Pieprzyca natomiast z energią, stylem, odpowiedzialnością i reżyserskim pazurem nam o tym opowiedział. To wszystko, co można. Niech gra muzyka.

Ikar. Legenda Mietka Kosza Polska biograficzny, reż. Maciej Pieprzyca, wyst. Dawid Ogrodnik, Justyna Wasilewska | OCENA: ★★★★★☆

CZYTAJ INNE ARTYKUŁY

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3