PRAWO SPADKOWE Podział majątku bez testamentu, schedy, dziedziczenie spadku. Po kim dziedziczy majątek spadkobierca? Sprawdź!

  • Dziennik Łódzki

Andrzej Gębarowski

PRAWO SPADKOWE: kto po kim dziedziczy spadek? PORADNIK PRAWO SPADKOWE Podział schedy, majątku bez zapisu w testamencie. Jak dzieli się majątek pomiędzy spadkobierców? Jak wygląda podział schedy jeśli nie ma testamentu? Informują o tym przepisy prawa spadkowego, zawarte w IV księdze Kodeksu cywilnego. Uwaga! Są dwie drogi prawne. Pierwsza, bierna, oznacza zdanie się na przepisy prawa spadkowego. Druga, aktywna, polega na wyrażeniu swojej woli w testamencie. W niniejszym tekście skupimy się na tej pierwszej drodze.

PRAWO SPADKOWE PORADNIK: kto dziedziczy spadek? Spadkobierca po kim dziedziczy majątek? Podział schedy

Przepisy prawa spadkowego stanowią, że udział w spadku zależy od stopnia pokrewieństwa ze spadkodawcą. Według Kodeksu Cywilnego, spadek należy się: zstępnym (dzieciom, wnukom, prawnukom), małżonkowi, rodzicom, rodzeństwu i zstępnym rodzeństwa. Po nowelizacji Kodeksu Cywilnego w czerwcu 2009 r. krąg uprawnionych do spadku poszerzył się o dziadków zarówno ze strony ojca jak i matki, oraz ich zstępnych, czyli ciotek, wujów i stryjów spadkodawcy.

Małżonek oraz dzieci, czyli pierwsza grupa dziedziczenia

Spośród wymienionych osób bliskich i krewnych do pierwszej grupy dziedziczenia należą zstępni i małżonek, natomiast pozostałe osoby stanowią drugą grupę dziedziczenia. Zasada jest taka, że druga grupa dochodzi do dziedziczenia tylko wtedy, gdy spadkodawca nie pozostawił po sobie żyjących zstępnych, tj. dzieci, wnuków i prawnuków.

Osoby z pierwszej grupy, a więc małżonek oraz dzieci spadkodawcy, mają oczywiste pierwszeństwo do objęcia spadku. Dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

Przykład. Przypuśćmy, że spadkodawca pozostawił współmałżonka i czworo dzieci. Gdyby ich udział w spadku był równy, każdy spadkobierca byłby otrzymał po 1/5 wartości spadku. Współmałżonek nie może jednak otrzymać tak mało - prawo spadkowe mówi, że powinna mu przypaść co najmniej 1/4 spadku. I dopiero pozostałe 3/4 spadku podlega równemu podziałowi pomiędzy czworo dzieci spadkodawcy. Każdemu z dzieci przypada więc ostatecznie udział w wysokości 3/16 części spadku.

Według Kodeksu Cywilnego, SPADEK dziedziczą: zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki), małżonkowie, rodzice, rodzeństwo i zstępni rodzeństwa

Gdyby dzieci było troje, a nie czworo, sytuacja wyglądałaby inaczej. Zarówno każde z dzieci, jak i współmałżonek otrzymaliby tyle samo - po 1/4 ogólnej wartości schedy.

Jeśli dzieci spadkodawcy już nie żyją, ich prawa do objęcia spadku przejmują wnuki lub prawnuki. Jeśli nieżyjące dziecko miało na przykład dwoje potomków, otrzymają oni po połowie tego, co należałoby się ich matce lub też ojcu.

PRAWO SPADKOWE Dziedziczenie bez zapisu majątku w testamencie. Kto dziedziczy spadek? Po kim dziedziczy majątek spadkobierca? 123rf

Małżonek do spółki z rodzicami

Jeśli spadkodawca nie miał dzieci, do spadku powoływani są jego małżonek i rodzice. Połowę spadku otrzymuje małżonek, a rodzice po jednej czwartej. Brak dzieci i małżonka spadkodawcy oznacza, że cały spadek przypada jego rodzicom w równych częściach.

Brak dzieci i małżonka spadkodawcy oznacza, że cały spadek przypada jego rodzicom

Trzeba w tym miejscu podkreślić, że udział spadkowy małżonka, który dziedziczy wraz z rodzicami, rodzeństwem lub nawet dziećmi rodzeństwa spadkodawcy, zawsze wynosi połowę wartości spadku.

Warto także zauważyć, że na miejsce nieobecnego (rozwiedzionego lub zmarłego) małżonka spadkodawcy nigdy nie wchodzą żadne inne osoby. W szczególności nie wchodzą na jego miejsce krewni spadkodawcy, tacy jak brat, siostra, rodzic czy dziecko z poprzedniego małżeństwa.

Pojawiają się uprawnienia rodzeństwa

Uprawnienia rodzeństwa do spadku pojawiają się jednak, ale dopiero w momencie, gdy zabraknie matki lub ojca zmarłego. Innymi słowy, jeżeli na przykład jedno z jego rodziców nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypadnie rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych.

Jeżeli z kolei któreś z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, pozostawiając dzieci, im przypada udział rodzica.

Przykład. Spadodawca w chwili śmierci był wdowcem. Wcześniej miał dwoje dzieci, córkę i syna, z których przeżyła go jedynie córka. Syn pozostawił po sobie dwoje dzieci, wnucząt spadkodawcy. W takim przypadku połowa spadku przypada żyjącej córce, zaś droga połowa dzielona jest równo pomiędzy wnuków ze strony syna. Krewni nieżyjącej żony spadkodawcy nie zostali wzięci pod uwagę przy ustalaniu kręgu spadkobierców. Jeśli córka ma dzieci, nie dziedziczą one spadku, dopóki żyje ich matka.

Uprawnienia dziadków i dalszych krewnych

Przy braku dzieci, małżonka, rodziców, rodzeństwa i dzieci rodzeństwa spadkodawcy, cały spadek przypada jego dziadkom. Ich udziały są jednakowe i nie ma znaczenia, czy pozostają nadal w związku małżeńskim.

Jeżeli któryś z dziadków spadkodawcy zmarł, przypadający mu udział spadkowy przechodzi na dzieci tego dziadka, które faktycznie są stryjami, wujami i ciotkami zmarłego.

W razie gdyby zmarły nie pozostawił małżonka, dzieci oraz krewnych, powołanych do dziedziczenia z tytułu ustawy, spadek przypada w częściach równych tym dzieciom małżonka spadkodawcy (pasierbom zmarłego), których żadne z rodziców nie dożyło otwarcia spadku.

W razie braku bliskich i krewnych powołanych do dziedziczenia, spadek przypada gminie, na której terenie ostatnio zamieszkiwał spadkodawca. Jeżeli ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy nie da się ustalić albo znajdowało się ono za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa.

W razie braku bliskich i krewnych powołanych do dziedziczenia, spadek przypada

Kto dziedziczy spadek

  • Przykład 1. Spadkodawczyni pozostawiła męża, mamę oraz siostrę i brata. Jej ojciec zmarł kilka lat wcześniej. Dziedziczą wszystkie żyjące osoby z tej grupy, gdyż rodzeństwo „wchodzi” w miejsce nieżyjącego ojca zmarłej. Podział schedy przedstawia się następująco: połowa przypada mężowi, 1/4 przypada mamie, udział brata i siostry wynosi po 1/8 (łącznie rodzeństwu przypada 1/4). Gdyby któreś z rodzeństwa nie dożyło spadku, jego udział zostanie podzielony między dzieci brata czy siostry.
  • Przykład 2. Spadkodawca w chwili śmierci był bezdzietny i rozwiedziony. Była żona żyje i wyszła po raz drugi za mąż. Z rodziców została tylko matka. Pozostało też rodzeństwo: siostra i brat zmarłego. Była jeszcze jedna siostra, ale od kilku lat nie żyje. Pozostawiła jednak po sobie dwóch synów, czyli siostrzeńców spadkodawcy. Biorąc pod uwagę, że była małżonka nie znalazła się w kręgu spadkobierców, do dziedziczenia dochodzą: matka spadkodawcy (1/2 część spadku), siostra i brat na miejscu nieżyjącego taty (po 1/6 spadku), siostrzeńcy (po 1/12 spadku).
  • Przykład 3. Bezdzietny spadkodawca pozostawił żonę, matkę i siostrę. Jego ojciec i brat zmarli wcześniej. Brat z kolei zostawił po sobie dwoje dzieci - syna i córkę. Dziedziczenie wygląda następująco: udział nieżyjącego ojca (1/4 majątku, czyli tyle samo co matka, gdyż połowę majątku dziedziczy żona) przechodzi na rodzeństwo spadkodawcy. Ponieważ jednak brat już nie żyje, jego udział przechodzi z kolei na bratanka i bratanicę zmarłego. Ostateczny podział jest zatem taki: żona otrzymuje 1/2 schedy, matka - 1/4, siostra - 1/8, bratanek - 1/16, bratanica - 1/16.

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Więcej na temat:

Komentarze

Liczba znaków do wpisania:  4000/4000

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

18.03.2019, 06:26

Moj wuj nie ma żony ani dzieci jego rodzice i rodzeństwo nie żyją kto w tej sytuacji po Nim dziedziczy?

17.03.2019, 22:33

Chciałbym się dowiedzieć jestem mężem drugim z pierwszym żona miała rozwód czy dziedzicze po zmarłej teściowej

16.03.2019, 11:26

Witam jak wygląda sprawa , jeżeli było czworo rodzeństwa , które już nie żyje.Zmarl ponad 20 lat temu mój chrzestny,po paru latach wujek jego brat, oraz trzeci z rodzeństwa mój ojciec który jako jedyny był żonaty i miał tylko mnie jedynego syna.Ojca pochowałem kilka lat temu,pozostała ciocia ich siostra, która była po ich śmierci chyba spadkobiercą jedynym? Ciocia obecnie też od paru lat nie żyje.Ja mieszkam w innym miejscu ponad 350km .O niczym nie byłem nigdy informowany , tak zwaną Łapę trzyma na tym kuzyn,tylko nie wiem dlaczego? kto w takim razie ma prawo do dziedziczenia lub dziedziczy ? Myślę że chyba ja jako jedyny potomek , proszę o poradę

11.03.2019, 16:12

Roztrwonie skutecznie swój majątek i nie pozostawię NIC !!!

10.03.2019, 22:10

A w jakim stopniu będzie odbywało się dziedziczenie jeżeli spadkodawca pozostawil żonę, był bezdzietny, jego rodzice nie żyją, a miał tylko jednego brata który też nie żyje ale żyje 13 jego dzieci?

Jeśli uważasz, że któryś z komentarzy łamie regulamin, to wyślij nam link do tego artykułu na pomoc@naszemiasto.pl

Wybrane dla Ciebie

Powiązane

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3